| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 13 |
| นิกาย | มัชฌิมนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | ปริพาชกชื่อวัจฉโคตร |
| สถานที่ | พระเชตวัน กรุงสาวัตถี |
| Link | อัคคิวัจฉโคตตสูตร |
อัคคิวัจฉโคตตสูตร ในมัชฌิมนิกาย เป็นพระสูตรที่ว่าด้วยการสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้ากับปริพาชกชื่อวัจฉโคตร ซึ่งมาทูลถามทิฏฐิ ๑๐ ประการที่นักบวชในสมัยนั้นถือปฏิบัติกัน โดยเฉพาะคำถามเกี่ยวกับธรรมชาติของโลกและภาวะของผู้ตรัสรู้หลังความตาย
วัจฉโคตรถามพระพุทธเจ้าว่า ทรงมีความเห็นว่าโลกเที่ยงหรือไม่เที่ยง โลกมีที่สุดหรือไม่ ชีพกับสรีระเป็นอันเดียวกันหรือไม่ และสัตว์เบื้องหน้าแต่ตายไปมีอยู่หรือไม่ พระพุทธเจ้าทรงปฏิเสธที่จะตอบคำถามเหล่านี้ทั้งหมด โดยตรัสว่าพระองค์ไม่ได้มีความเห็นเช่นนั้น เมื่อวัจฉโคตรสงสัยว่าเหตุใดจึงไม่ทรงแสดงทิฏฐิเหล่านั้น พระพุทธองค์ได้อธิบายว่า ทิฏฐิเหล่านี้เป็นทิฏฐิอันรกชัฏ เป็นดุจป่าชัฏแห่งทิฏฐิ นำมาซึ่งความทุกข์ ความเดือดร้อน และไม่นำไปสู่ความหน่าย ความคลายกำหนัด ความดับ ความสงบ ความรู้ยิ่ง ความตรัสรู้ และพระนิพพาน
จากนั้น พระพุทธเจ้าได้ทรงอุปมาด้วยเรื่องไฟ เพื่ออธิบายสภาวะของพระตถาคตผู้ดับกิเลสแล้วว่า เปรียบเหมือนไฟที่ลุกโพลงอยู่เมื่อเชื้อหมดไปแล้วก็ดับไป เราไม่สามารถบอกได้ว่าไฟที่ดับไปแล้วนั้นไปทางทิศใด ฉันใดก็ฉันนั้น พระตถาคตก็เช่นกัน เมื่อละรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณได้แล้ว ย่อมพ้นจากการถูกบัญญัติว่าเกิดหรือไม่เกิด ทรงลึกซึ้ง ยากที่จะหยั่งถึง เปรียบเสมือนห้วงมหาสมุทร วัจฉโคตรจึงได้ความเข้าใจและประกาศตนเป็นอุบาสก ขอถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิต
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ชีวกสูตร | พระพุทธเจ้า |
| พหุเวทนิยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| พรหมายุสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เสลสูตร ๓ | พระพุทธเจ้า |
| อังคุลิมาลสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ฆฏิการสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มหาสกุลุทายิสูตร | พระพุทธเจ้า |
| กันทรกสูตร | พระพุทธเจ้า |
| พาหิติกสูตร | พระอานนท์ |
| โฆฏมุขสูตร | พระพุทธเจ้า |