| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 15 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | เทวดา |
| สถานที่ | กรุงสาวัตถี |
| Link | มัจฉริยสูตร |
มัจฉริสูตร (Maccharī Sutta) เป็นพระสูตรสำคัญในสังยุตตนิกาย สคาถวรรค ซึ่งนำเสนอคำสอนของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับการกระทำที่เกิดจากความตระหนี่ถี่เหนียว และผลกรรมที่ตามมา รวมถึงผลบุญจากการเป็นผู้มีใจกว้างและศรัทธา คำว่า "มัจฉริยะ" (Maccharī) หมายถึง ความตระหนี่ ความเห็นแก่ตัว ความหวงแหน หรือความริษยา พระสูตรนี้มักมาในรูปแบบของการสนทนาระหว่างพระผู้มีพระภาคกับเหล่าเทวดา
เรื่องราวในมัจฉริสูตรเริ่มต้นขึ้นเมื่อเทวดาองค์หนึ่งเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าและทูลถามถึงวิบากกรรมและสัมปรายภพของบุคคลผู้ตระหนี่เหนียวแน่น ชอบกีดกันผู้อื่นไม่ให้ทำบุญ พระผู้มีพระภาคทรงตรัสตอบว่า บุคคลที่ประพฤติตนเป็นคนตระหนี่เช่นนั้น ย่อมเข้าถึงนรก กำเนิดสัตว์เดรัจฉาน หรือยมโลก หากแม้ได้กลับมาเกิดเป็นมนุษย์ ก็จะเกิดในสกุลที่ยากจนข้นแค้น หาเครื่องนุ่งห่ม อาหาร ความรื่นเริง และความสนุกสนานได้โดยยาก สิ่งใดที่คนพาลเหล่านั้นปรารถนาจากผู้อื่น ก็ย่อมไม่ได้สมความปรารถนาเลย ซึ่งถือเป็นผลในภพปัจจุบัน และในภพหน้าก็ยังเป็นทุคติอีกด้วย
ต่อมา เทวดาอีกองค์หนึ่งได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคถึงวิบากกรรมและสัมปรายภพของชนทั้งหลายที่ได้ความเป็นมนุษย์แล้ว เป็นผู้ปราศจากความตระหนี่ มีศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ และเป็นผู้มีความเคารพอย่างแรงกล้า พระผู้มีพระภาคทรงตรัสตอบว่า ชนเหล่านี้ย่อมไปปรากฏในสวรรค์อันเป็นที่อุบัติ หากได้กลับมาเกิดเป็นมนุษย์ ก็จะเกิดในตระกูลที่มั่งคั่ง ได้ผ้า อาหาร ความร่าเริง และความสนุกสนานโดยไม่ยาก พวกเขาจะมีอำนาจแผ่ไปในโภคทรัพย์ที่ผู้อื่นหาสะสมไว้ และบันเทิงใจอยู่กับสิ่งเหล่านั้น นี่เป็นผลบุญในภพปัจจุบัน และในภพหน้าก็เป็นสุคติ
โดยสรุป มัจฉริสูตรเน้นย้ำถึงหลักธรรมสำคัญที่ว่า "การให้" เป็นบ่อเกิดแห่งบุญและความสุข ในขณะที่ "ความตระหนี่" เป็นสาเหตุแห่งทุกข์และความเดือดร้อน ทั้งในภพนี้และภพหน้า พระสูตรนี้จึงเป็นเครื่องเตือนใจให้เห็นคุณค่าของการสละ การแบ่งปัน และการมีศรัทธาในพระรัตนตรัย เพื่อนำพาชีวิตไปสู่สุคติและประสบความเจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไป.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ฆฏิการสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อนาถปิณฑิกสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปรินิพพานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อัยยิกาสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปุริสสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปฐมเทวสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ตัณหาสูตร | พระพุทธเจ้า |
| นิโมกขสูตร | พระพุทธเจ้า |
| วังคีสสูตร | - |
| โกณฑัญญสูตร | พระพุทธเจ้า |