| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 16 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | หมู่ภิกษุ |
| สถานที่ | พระเชตวัน กรุงสาวัตถี |
| Link | ฌานาภิญญสูตร |
ฌานาภิญญสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในหมวดสังยุตตนิกาย นิทานวรรค. พระสูตรนี้กล่าวถึงการบรรลุฌานทั้ง 4 และอภิญญาต่างๆ ของพระพุทธเจ้า เปรียบเทียบกับการบรรลุฌานของพระมหากัสสปะ.
ในฌานาภิญญสูตร พระผู้มีพระภาคทรงแสดงถึงการเข้าถึงปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตถฌาน โดยทรงแสดงถึงการสงัดจากกามและอกุศลธรรม การมีวิตก วิจาร ปีติ สุข อุเบกขา และสติสัมปชัญญะ. นอกจากนี้ ยังทรงแสดงถึงการเข้าถึงอากาสานัญจายตนะ วิญญาณัญจายตนะ และอากิญจัญญายตนะ ซึ่งเป็นการก้าวล่วงสัญญาต่างๆ.
สาระสำคัญของฌานาภิญญสูตรคือ การแสดงถึงอานุภาพของฌาน ที่สามารถนำไปสู่การเข้าถึงสภาวะธรรมที่สูงขึ้น จนถึงความสิ้นไปแห่งอาสวะ และการรู้แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ อันหาอาสวะมิได้. การเจริญฌาน 4 ประการนี้ เปรียบเสมือนแม่น้ำคงคาที่ไหลไปสู่มหาสมุทร ย่อมเป็นไปเพื่อความน้อมไปสู่นิพพาน โน้มไปสู่นิพพาน และโอนไปสู่นิพพาน.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ปฏิจจสมุปปาทสูตร | พระอานนท์ |
| อัสสุตวาสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สัทธัมมัปปฏิรูปกสูตร | พระพุทธเจ้า |
| วิปัสสีสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เจตนาสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ผัสสนานัตตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อเจลกัสสปสูตรที่ ๗ | พระอานนท์ |
| เวปุลลปัพพตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สัญเจตนาสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ทุติยอัสสุตวาสูตร | พระพุทธเจ้า |