| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 18 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระสารีบุตร |
| ผู้ฟัง | ชัมพุขาทกปริพาชก |
| สถานที่ | แคว้นมคธ |
| Link | ภวปัญหาสูตร |
ภวปัญหาสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในหมวดสังยุตตนิกาย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระไตรปิฎกฝ่ายพระสูตร. สังยุตตนิกายแบ่งเนื้อหาออกเป็นหมวดหมู่ใหญ่ๆ เรียกว่า "วรรค" และในแต่ละวรรคก็จะมี "สังยุต" ซึ่งเป็นการรวมพระสูตรที่ว่าด้วยเรื่องเดียวกันไว้ด้วยกัน.
แม้ว่า "ภวปัญหาสูตร" โดยตรงจะไม่ได้ถูกระบุอย่างชัดเจนว่าเป็นสูตรใดในสารบัญของสังยุตตนิกายที่ค้นพบ, แต่โดยทั่วไปแล้ว หมวดสังยุตในพระไตรปิฎกมักจะเน้นการอธิบายหลักธรรมที่ลึกซึ้งและเชื่อมโยงกันเป็นระบบ. สังยุตตนิกายมีหลายสังยุตที่เกี่ยวข้องกับแนวคิดเรื่องภพ (การเกิด การเป็นอยู่) และปัญหาที่เกิดขึ้นจากภพนั้น เช่น สัจจสังยุต (ว่าด้วยอริยสัจ 4) ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของพุทธศาสนาในการเข้าใจทุกข์และหนทางการดับทุกข์.
หากพิจารณาจากแนวคิด "ภววิทยา" (Ontology) ซึ่งเป็นการศึกษาเกี่ยวกับธรรมชาติของการดำรงอยู่และความจริง, ในทางพุทธศาสนา ภพเป็นส่วนหนึ่งของการเวียนว่ายตายเกิดที่เต็มไปด้วยทุกข์ การเข้าใจธรรมชาติของภพและเหตุปัจจัยที่ทำให้เกิดภพ (เช่น ปฏิจจสมุปบาท) เป็นสิ่งสำคัญในการหลุดพ้นจากสังสารวัฏ. "ภวปัญหาสูตร" จึงน่าจะเกี่ยวข้องกับการอธิบายปัญหาหรือข้อขัดข้องต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากการเวียนว่ายตายเกิดในภพภูมิต่างๆ หรือปัญหาที่เกี่ยวกับการดับภพเพื่อเข้าสู่นิพพาน ซึ่งเป็นการดับทุกข์โดยสิ้นเชิง.
โดยสรุป ภวปัญหาสูตรในสังยุตตนิกาย น่าจะเป็นพระสูตรที่อธิบายถึงปัญหาที่เกี่ยวข้องกับภพ (การเกิด การเป็นอยู่) และแนวทางในการดับภพเพื่อความหลุดพ้นตามหลักอริยสัจ 4 ซึ่งเป็นแก่นธรรมสำคัญของพระพุทธศาสนา
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| อวิชชาปหานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อาทิตตปริยายสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เวสาลีสูตร | พระพุทธเจ้า |
| กุลสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อุปาทายสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เขมาสูตร | เขมาภิกษุณี |
| นิพพานปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| มหกปาฏิหาริยสูตร | พระมหกะ |
| โคทัตตสูตร | พระโคทัตตะ |
| ญาณสูตร | พระพุทธเจ้า |