อกุศลจิต 12 ประเภท

ภาพรวม · Overview

อกุศลจิต 12 ประเภท

อกุศลจิตเป็นกามาวจรจิตที่มีกิเลสเข้าประกอบ เมื่อเกิดขึ้นแล้วย่อมเป็นปัจจัยให้เกิดอกุศลวิบากและความทุกข์ในภายหน้า ในคัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะแบ่งอกุศลจิตออกเป็นโลภมูลจิต 8 โทสมูลจิต 2 และโมหมูลจิต 2 รวมทั้งหมด 12 ประเภท

อภิธัมมัตถสังคหะ ปรมัตถทีปนี อภิธัมมาวตาร

การจำแนก · Classification

องค์ประกอบของอกุศลจิต 12

โลภมูลจิต 8

Consciousness Rooted in Greed

โลภมูลจิตเป็นอกุศลจิตที่มีโมหเจตสิกและโลภเจตสิกเข้าประกอบ แบ่งตามเวทนาเป็นโสมนัสหรืออุเบกขา ตามการประกอบด้วยความเห็นผิดหรือไม่ประกอบด้วยความเห็นผิด และตามกำลังที่เกิดขึ้นเองหรือเกิดเพราะการชักจูง ทุกประเภทเป็นปัจจัยให้เกิดอกุศลวิบากในภายหน้า

โลภเจตสิก ทิฏฐิเจตสิก มานะเจตสิก

โทสมูลจิต 2

Consciousness Rooted in Hatred

โทสมูลจิตเป็นอกุศลจิตที่มีโมหเจตสิกและโทสเจตสิกเข้าประกอบ ขณะเกิดขึ้นมีความไม่สบายใจร่วมด้วยเสมอ มี 2 ประเภท คืออสังขาริกซึ่งเกิดโดยไม่มีการชักจูง และสสังขาริกซึ่งเกิดโดยมีการชักจูง ทั้งสองประเภทเป็นปัจจัยให้เกิดอกุศลวิบากในภายหน้า

โทสเจตสิก อิสสาเจตสิก มัจฉริยะเจตสิก

โมหมูลจิต 2

Consciousness Rooted in Delusion

โมหมูลจิตเป็นอกุศลจิตที่มีโมหเจตสิกเข้าประกอบ มี 2 ประเภท ได้แก่ จิตที่ประกอบด้วยความฟุ้งซ่าน และจิตที่ประกอบด้วยความลังเลสงสัย ทั้งสองประเภทเป็นปัจจัยให้เกิดอกุศลวิบากในภายหน้า

โมหเจตสิก วิจิกิจฉาเจตสิก

พระอภิธรรม · Related Texts