อาทิตตสูตรที่ ๙

สรุปเนื้อหา อาทิตตสูตรที่ ๙ โดยย่อ

อาทิตตสูตรที่ ๙ เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่ภิกษุ ๑,๐๐๐ รูป ที่ตำบลคยาสีสะ ริมฝั่งแม่น้ำคยา. ในพระสูตรนี้ พระพุทธองค์ตรัสว่า "สิ่งทั้งปวงเป็นของร้อน".

สิ่งทั้งปวงที่ร้อนนั้น ได้แก่ จักขุ (ตา) รูป, จักขุวิญญาณ, จักขุสัมผัส, รวมถึงเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัย. สิ่งเหล่านี้ชื่อว่าร้อน เพราะร้อนด้วยไฟ คือ ราคะ (ความอยาก), โทสะ (ความโกรธ), และโมหะ (ความหลง). นอกจากนี้ยังร้อนเพราะ ชาติ (การเกิด), ชรา (ความแก่), มรณะ (ความตาย), โสกะ (ความเศร้า), ปริเทวะ (ความคร่ำครวญ), ทุกข์ (ความทุกข์กาย), โทมนัส (ความทุกข์ใจ) และอุปายาส (ความสิ้นหวัง).

หลักธรรมนี้ครอบคลุมถึงอายตนะภายในและภายนอกทั้ง ๖ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ และสิ่งที่รับรู้อารมณ์ทั้งหลาย. เมื่อภิกษุได้พิจารณาเห็นดังนี้แล้ว ย่อมเกิดความเบื่อหน่ายในสิ่งทั้งปวง เมื่อเกิดความเบื่อหน่ายย่อมคลายกำหนัด และเมื่อคลายกำหนัด จิตย่อมหลุดพ้นจากกิเลสอาสวะ.

อาทิตตปริยายสูตรนี้เป็นหนึ่งในพระสูตรที่สำคัญในสังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค. โดยเนื้อหาของพระสูตรนี้เป็นไปเพื่อละทิ้งการยึดมั่นถือมั่นในสิ่งต่างๆ อันเป็นเหตุแห่งทุกข์ และมุ่งสู่การหลุดพ้น