คันธัพพเทพ สุทธิกสูตร

คันธัพพเทพ สุทธิกสูตร (สังยุตตนิกาย SN 31.1) เป็นพระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสสอนภิกษุทั้งหลาย ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้กรุงสาวัตถี โดยมีเนื้อหามุ่งเน้นไปที่การจำแนกประเภทของเทพเจ้าที่เรียกว่า "คันธัพพเทพ" ซึ่งเป็นเหล่าเทพที่อาศัยอยู่ในกลิ่นหอมและส่วนต่างๆ ของพืชพรรณ

พระพุทธองค์ทรงอธิบายว่า คันธัพพเทพเหล่านี้เป็นเทพที่สถิตอยู่ในส่วนต่างๆ ที่มีกลิ่นหอม โดยระบุถึงแหล่งที่อยู่หลากหลาย เช่น เทพที่สถิตอยู่ในรากไม้หอม แก่นไม้หอม เปลือกไม้หอม ยอดไม้หอม ใบไม้หอม ดอกไม้หอม ผลไม้หอม น้ำมันหอม และกลิ่นหอมโดยทั่วไป. การจำแนกนี้แสดงให้เห็นถึงความหลากหลายของภพภูมิในชั้นเทพที่ละเอียดอ่อนและเกี่ยวข้องกับธรรมชาติ

นอกจากนี้ พระสูตรยังกล่าวถึงเหตุปัจจัยที่ทำให้บุคคลไปเกิดเป็นคันธัพพเทพได้ นั่นคือ การประพฤติสุจริตด้วยกาย วาจา ใจ และมีความปรารถนาที่จะไปเกิดในหมู่คันธัพพเทพเหล่านั้น. ผู้ที่ได้ยินได้ฟังว่าคันธัพพเทพเป็นผู้มีอายุยืน มีผิวพรรณงดงาม และมีความสุขมาก แล้วตั้งความปรารถนาพร้อมทั้งบำเพ็ญบุญ เช่น การถวายทานอันเกี่ยวข้องกับกลิ่นหอมต่างๆ ย่อมมีโอกาสไปเกิดในหมู่คันธัพพเทพตามที่ปรารถนาได้

คันธัพพเทพ สุทธิกสูตรจึงเน้นย้ำถึงเรื่องของคติโลกียะ คือการเวียนว่ายตายเกิดในภพภูมิต่างๆ ตามกรรมและการตั้งเจตนาของผู้กระทำ พร้อมทั้งชี้ให้เห็นถึงประเภทของเทพที่ไม่ได้มีแต่เพียงเทพชั้นสูงเท่านั้น แต่ยังรวมถึงเทพที่สถิตอยู่ในธรรมชาติอันเป็นที่พึ่งของสรรพสัตว์และเชื่อมโยงกับการสะสมบุญจากการกระทำที่ชอบด้วยธรรม.