ราธสูตร

ราธสูตร (สังยุตตนิกาย SN 22.71) จากพระไตรปิฎก กล่าวถึงการสนทนาระหว่างพระผู้มีพระภาคพุทธเจ้ากับท่านพระราธะ ณ กรุงสาวัตถี ท่านพระราธะได้ทูลถามพระพุทธองค์ว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อบุคคลรู้ เห็นอย่างไร จึงจะไม่มีอหังการ (ความสำคัญว่าเรา), มมังการ (ความสำคัญว่าเป็นของเรา) และมานานุสัย (กิเลสที่นอนเนื่องคือความถือตัว) ในกายที่มีวิญญาณนี้ และในนิมิตทั้งปวงในภายนอก"

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสตอบท่านพระราธะ โดยทรงชี้ให้เห็นถึงความจริงเกี่ยวกับขันธ์ ๕ อันได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ไม่ว่าจะเป็นรูปขันธ์ใด ๆ ก็ตาม ทั้งที่เป็นอดีต อนาคต ปัจจุบัน ภายใน ภายนอก หยาบ ละเอียด เลว ประณีต ไกล หรือใกล้ก็ตาม พระอริยสาวกพึงพิจารณาเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า "นั่นไม่ใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นไม่ใช่อัตตาของเรา"

เช่นเดียวกันกับเวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ทุกอย่างล้วนเป็นอนัตตา ไม่ใช่ตัวตนของเรา ไม่ใช่สิ่งที่เราควรยึดมั่นถือมั่น เมื่อบุคคลรู้และเห็นตามความเป็นจริงเช่นนี้ ย่อมไม่มีความสำคัญผิดว่าเป็นตัวเรา ของเรา หรือมีความถือตัวในกายที่มีวิญญาณนี้และในสิ่งต่าง ๆ ภายนอก ด้วยการปฏิบัติตามคำสอนนี้ ท่านพระราธะก็ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ในที่สุด