สมุทยสูตร

สรุปเนื้อหา สมุทยสูตร โดยย่อ

สมุทยสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในหมวด "เทวดาสังยุต" ของ "สังยุตตนิกาย" ในพระสุตตันตปิฎก. พระสูตรนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับการสนทนธรรมระหว่างพระผู้มีพระภาคเจ้ากับเทวดาองค์หนึ่ง ซึ่งมีวรรณะงามยิ่งนัก. เทวดาองค์นั้นได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคถึงวิธีการข้าม "โอฆะ" ซึ่งหมายถึงกิเลสอันเป็นเหมือนห้วงน้ำ 4 อย่าง คือ กาโมฆะ (กาม), ภโวฆะ (ภพ), ทิฏโฐฆะ (ทิฏฐิ), และอวิชโชฆะ (อวิชชา).

พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า พระองค์ทรงข้ามโอฆะได้ด้วยการ "ไม่พัก" และ "ไม่เพียร". เมื่อเทวดาทูลถามให้ขยายความ พระองค์ตรัสอธิบายว่า การ "พัก" หมายถึงการแสวงหาความสุขทางกามารมณ์ (กามสุขัลลิกานุโยค) และการ "เพียร" ในที่นี้หมายถึงการทรมานตนให้ลำบาก (อัตตกิลมถานุโยค). ดังนั้น การไม่พักไม่เพียร จึงหมายถึงการละเว้นจากทางสุดโต่งทั้งสอง คือการมัวเมาในกามสุข และการทรมานตนอย่างสาหัส. ด้วยการไม่ดำเนินไปในแนวทางสุดโต่งทั้งสองนี้เอง ทำให้ทรงข้ามโอฆะ (กิเลส) ได้. เมื่อเทวดาได้สดับคำสอนนี้แล้ว ก็ได้กล่าวคาถาแสดงความปีติยินดีที่ได้พบพราหมณ์ผู้ดับกิเลสได้สิ้นแล้ว และได้หายตัวไป.