Samphassasutta

สัมผัสสชาสูตร

Contact

ข้อมูล สัมผัสสชาสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 17
นิกายสังยุตตนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่กรุงสาวัตถี
อ่านพระสูตรสัมผัสสชาสูตร →

สรุปเนื้อหา สัมผัสสชาสูตร

พระผู้มีพระภาคได้ทรงแสดงธรรมเกี่ยวกับธรรมชาติของ "สัมผัส" ซึ่งเป็นหนึ่งในองค์ประกอบสำคัญของกระบวนการรับรู้และความทุกข์ในวัฏสงสาร สรุปใจความสำคัญได้ดังนี้

  • หลักธรรมเรื่องสัมผัสทั้งหกที่ไม่เที่ยง:

    พระพุทธองค์ทรงตรัสสอนว่า สัมผัสทางตา (จักขุสัมผัส) เป็นสิ่งที่ไม่เที่ยง มีความเสื่อมไปและแตกสลายไปเป็นธรรมดา ไม่ได้คงอยู่ตลอดไป เช่นเดียวกัน สัมผัสที่เกิดขึ้นจากการกระทบกันระหว่างอายตนะภายในและภายนอกอื่นๆ ทั้งหมดก็มีลักษณะเช่นเดียวกัน ได้แก่:

    • สัมผัสทางหู (โสตสัมผัส)
    • สัมผัสทางจมูก (ฆานสัมผัส)
    • สัมผัสทางลิ้น (ชิวหาสัมผัส)
    • สัมผัสทางกาย (กายสัมผัส)
    • และ สัมผัสทางใจ (มโนสัมผัส)

    สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็น อนิจจัง (ไม่เที่ยงแท้), มีการ แปรปรวน เสื่อมคลาย และ แตกสลาย ไปในที่สุด ไม่สามารถคงสภาพเดิมได้ ไม่ใช่สิ่งที่เป็นแก่นสารหรือเป็นตัวตนที่แท้จริง

  • ความหมายของ "สัทธานุสารี" (ผู้แล่นตามด้วยศรัทธา):

    พระพุทธองค์ทรงอธิบายเพิ่มเติมว่า บุคคลใดก็ตามที่มี ศรัทธา (ความเชื่อ) และ ความเชื่อมั่นอย่างแรงกล้า (ความมั่นใจ) ในคำสอนเหล่านี้ นั่นคือ มีความเชื่อมั่นว่าสัมผัสทั้งหกประการนั้นไม่เที่ยง เป็นของที่เสื่อมสิ้นและแตกสลายไป ผู้นั้นย่อมได้รับการขนานนามว่าเป็น "สัทธานุสารี" หรือผู้แล่นตามด้วยศรัทธา กล่าวคือ เป็นผู้ที่เริ่มต้นเดินทางในมรรคโดยอาศัยศรัทธาเป็นเครื่องนำทางในเบื้องต้น เพื่อนำไปสู่การเห็นแจ้งด้วยปัญญาในลำดับต่อไป

พระสูตรนี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการพิจารณาเห็นความไม่เที่ยงของสิ่งต่างๆ ที่เราสัมผัสรับรู้ในชีวิตประจำวัน ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการคลายความยึดมั่นถือมั่นและเป็นบันไดขั้นแรกสู่การหลุดพ้นจากทุกข์

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-05-15
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka