กโรโตสูตร

กโรโตสูตร (สังยุตตนิกาย SN 24.6) เป็นพระสูตรในสังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ทิฏฐิสังยุต ว่าด้วยทิฏฐิหรือความเห็นผิดที่ว่า "เมื่อบุคคลทำเอง ใช้ให้ผู้อื่นทำ ตัดเอง ใช้ให้ผู้อื่นตัด เบียดเบียนเอง ใช้ให้ผู้อื่นเบียดเบียน ทำให้เศร้าโศกเอง ใช้ให้ผู้อื่นทำให้เศร้าโศก ย่อมไม่มีบุญมาถึงเขา" ซึ่งเป็นความเห็นเชิงอนัตตวาทหรือนิยัตินิยมที่ปฏิเสธผลของกรรมดีและกรรมชั่ว.

พระผู้มีพระภาคทรงตรัสถามภิกษุทั้งหลายว่า เมื่อมีอะไรหนอ เพราะถือมั่นอะไร เพราะยึดมั่นอะไร ทิฏฐิเช่นนี้จึงเกิดขึ้น. พระองค์ทรงชี้ไปที่การยึดมั่นในขันธ์ ๕ อันได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ. พระองค์ทรงถามภิกษุว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ นั้นเที่ยงหรือไม่เที่ยง. ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า "ไม่เที่ยง พระพุทธเจ้าข้า".

เมื่อขันธ์ ๕ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และเป็นอนัตตา การยึดมั่นในสิ่งเหล่านี้ย่อมนำมาซึ่งความทุกข์. พระพุทธองค์ทรงอธิบายว่า เพราะไม่ถือมั่นสิ่งที่ไม่เที่ยงเหล่านั้น ทิฏฐิที่ว่า "เมื่อบุคคลทำเอง ใช้ให้ผู้อื่นทำ... ย่อมไม่มีบุญมาถึงเขา" นั้นย่อมไม่เกิดขึ้น. รวมถึงสิ่งที่บุคคลได้เห็น ฟัง ทราบ รู้ ถึง แสวงหา ใคร่ครวญด้วยใจ ล้วนไม่เที่ยงเช่นกัน การไม่ถือมั่นสิ่งเหล่านี้จึงทำให้ทิฏฐิอันเป็นอกุศลไม่เกิดขึ้น.

ท้ายที่สุด พระผู้มีพระภาคทรงสรุปว่า อริยสาวกผู้ใดละความสงสัยในฐานะทั้ง ๖ ประการนี้ได้ ผู้นั้นย่อมละความสงสัยแม้ในทุกข์ ในเหตุเกิดแห่งทุกข์ ในความดับแห่งทุกข์ และในปฏิปทาอันเป็นหนทางให้ถึงความดับแห่งทุกข์ได้. บุคคลนั้นเรียกว่า "อริยสาวกผู้เป็นโสดาบัน" ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า. ด้วยการเห็นว่าสิ่งต่างๆ ไม่เที่ยง ทิฏฐิแห่งการปฏิเสธศีลธรรมจึงถูกละทิ้งไปได้.