ทวยการีสูตร

ทวยการีสูตร (Dvayakārīsutta) ซึ่งอยู่ในสังยุตตนิกาย สุปัณณสังยุต (SN30.3) เป็นพระสูตรที่ว่าด้วยเหตุปัจจัยที่ทำให้บุคคลไปเกิดเป็นสหายของพวกครุฑประเภทอัณฑชะ (เกิดจากไข่)

เรื่องราวเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี เมื่อภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค แล้วได้ทูลถามพระองค์ว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้บุคคลบางคนในโลกนี้ หลังจากตายแล้วจะเข้าถึงความเป็นผู้อยู่ร่วมกับพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะ"

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสตอบว่า "ภิกษุ บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้มีปกติกระทำกรรมทั้งสองอย่าง ด้วยกาย วาจา และใจ" โดยบุคคลนั้นได้ยินได้ฟังมาว่า "พวกครุฑที่เป็นอัณฑชะ มีอายุยืน มีผิวพรรณงาม มีความสุขมาก" ด้วยเหตุนี้ จึงมีความปรารถนาอย่างแรงกล้าว่า "ไฉนหนอ หลังจากตายแล้ว ขอเราพึงเข้าถึงความเป็นผู้อยู่ร่วมกับพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะ"

พระพุทธองค์ทรงอธิบายต่อไปว่า เมื่อบุคคลนั้นทำกรรมทั้งสองอย่างดังกล่าว และมีความปรารถนาเช่นนั้นอย่างตั้งใจแล้ว เมื่อร่างกายแตกทำลาย หลังจากความตาย เขาย่อมเข้าถึงความเป็นผู้อยู่ร่วมกับพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะได้ นี่แหละคือเหตุและปัจจัยที่ทำให้บุคคลบางคนในโลกนี้ หลังจากตายแล้วได้ไปเกิดร่วมกับพวกครุฑที่เป็นอัณฑชะ.

เนื้อหาหลักของทวยการีสูตรจึงเน้นย้ำถึงอิทธิพลของกรรม (การกระทำ) ทั้งทางกาย วาจา และใจ ควบคู่ไปกับความปรารถนาและทิฏฐิที่เชื่อในผลของกรรมนั้น นำไปสู่การอุบัติในภพภูมิตามที่ตั้งใจไว้ แสดงให้เห็นถึงหลักการของกรรมและการเกิดใหม่ตามการสั่งสมเจตนาและกรรมของสัตว์