| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 18 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | หมู่ภิกษุ |
| สถานที่ | |
| Link | อุปาทานิยธัมมสูตร |
อุปาทานิยธัมมสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ใน สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค. สูตรนี้แสดงถึง "ธรรมที่เกื้อกูลแก่อุปาทาน" ซึ่งหมายถึงสิ่งต่างๆ ที่เป็นเหตุให้เกิดอุปาทาน หรือสิ่งที่เรายึดมั่นถือมั่น
โดยทั่วไป อุปาทาน หมายถึง ความยึดมั่นถือมั่นในสิ่งต่างๆ อันเป็นเหตุแห่งทุกข์. ในอุปาทานิยธัมมสูตร ได้อธิบายว่า ธรรมที่เกื้อกูลแก่อุปาทาน คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และอารมณ์ทางใจที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ. เมื่อเกิดความยินดีพอใจ (ฉันทราคะ) ในสิ่งเหล่านี้ ก็จะเกิดอุปาทานขึ้น.
ตรงกันข้าม การเห็นโทษในธรรมอันเป็นปัจจัยแห่งอุปาทาน จะทำให้ตัณหาดับไป เมื่อตัณหาดับ อุปาทานก็ดับ ซึ่งจะนำไปสู่ความดับแห่งทุกข์ทั้งมวล.
สังยุตตนิกายโดยรวม เป็นการรวบรวมพระสูตรที่จัดกลุ่มตามเรื่องที่เนื่องกัน หรือตามหัวข้อหรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง. อุปาทานิยธัมมสูตรนี้ จึงเป็นส่วนหนึ่งของการแสดงธรรมในหมวดที่ว่าด้วยเหตุปัจจัยแห่งทุกข์และการดับทุกข์
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| อวิชชาปหานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อาทิตตปริยายสูตร | พระพุทธเจ้า |
| วิญญาณัญจายตนฌานปัญหาสูตร | พระมหาโมคคัลลานะ |
| สักกสูตร | พระมหาโมคคัลลานะ |
| ญาณสูตร | พระพุทธเจ้า |
| พาหิรานัตตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ผัคคุนปัญหาสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สุขสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อรหัตตปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| นิพพานปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |