สุขสูตร

สุขสูตร (ส. อุปปาทวรรค สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค SN 36.2) เป็นพระสูตรสั้นๆ ในพระไตรปิฎกที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมเกี่ยวกับเรื่อง "เวทนา" หรือความรู้สึก พระองค์ทรงเริ่มต้นด้วยการตรัสว่ามีเวทนา ๓ ประการ ได้แก่ สุขเวทนา (ความรู้สึกเป็นสุข) ทุกขเวทนา (ความรู้สึกเป็นทุกข์) และอทุกขมสุขเวทนา (ความรู้สึกไม่สุขไม่ทุกข์ หรือความรู้สึกเฉยๆ)

หัวใจสำคัญของสุขสูตรคือคำสอนที่ว่า ไม่ว่าความรู้สึกนั้นจะเป็นสุข เป็นทุกข์ หรือไม่สุขไม่ทุกข์ก็ตาม ทั้งที่เป็นภายในและภายนอก ภิกษุผู้ปฏิบัติพึงรู้แจ้งเวทนาเหล่านั้นว่าเป็นทุกข์ มีความไม่เที่ยงแท้ มีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา มีความแตกสลายไปเป็นธรรมดา กล่าวคือ ทุกเวทนาล้วนเป็นอนิจจัง ไม่ยั่งยืน และนำมาซึ่งทุกข์ในที่สุด

เมื่อภิกษุได้ประสบและพิจารณาเห็นความรู้สึกเหล่านั้นเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไปอยู่บ่อยๆ เห็นการสิ้นไปของมัน ย่อมคลายความยินดี ความกำหนัด หรือความติดใจในเวทนาเหล่านั้นได้ การเห็นความเสื่อมและดับไปของความรู้สึกซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทำให้บุคคลนั้นสูญเสียความหลงใหลและกิเลสในสิ่งเหล่านั้นไปโดยธรรมชาติ พระสูตรนี้จึงเน้นย้ำถึงการเจริญสติในการพิจารณาเวทนาเพื่อนำไปสู่การคลายความยึดมั่นถือมั่น และเป็นหนทางสู่การหลุดพ้นจากทุกข์ในที่สุด