| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 18 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระสารีบุตร |
| ผู้ฟัง | ชัมพุขาทกปริพาชก |
| สถานที่ | แคว้นมคธ |
| Link | โอฆปัญหาสูตร |
โอฆปัญหาสูตร เป็นส่วนหนึ่งของสังยุตตนิกาย ซึ่งเป็นหมวดคำสอนที่รวบรวมพระสูตรตามหมวดหมู่ในพระสุตตันตปิฎกของพระไตรปิฎก.
คำว่า "โอฆะ" หมายถึง ห้วงน้ำ หรือ กิเลสที่เปรียบเสมือนกระแสน้ำเชี่ยวที่พัดพาสัตว์ให้จมลงในวัฏสงสาร. โอฆะมี 4 ประการ ได้แก่ กาโมฆะ (โอฆะคือกาม), ภโวฆะ (โอฆะคือภพ), ทิฏโฐฆะ (โอฆะคือทิฏฐิ) และ อวิชโชฆะ (โอฆะคืออวิชชา). กิเลสเหล่านี้เป็นเหมือนทะเลใหญ่ 4 ทะเลที่ต้องข้ามให้ได้เพื่อพ้นจากสังสารวัฏ.
ในโอฆตรณสูตร พระพุทธเจ้าตรัสว่า "เราไม่พักอยู่ ไม่เพียรอยู่ ข้ามโอฆะได้แล้ว". การ "ไม่พักอยู่" หมายถึงการไม่แสวงหาความสุขในทางกามารมณ์ ส่วน "ไม่เพียรอยู่" หมายถึงการไม่ทรมานตนด้วยการประกอบทุกรกิริยา. การข้ามโอฆะได้ด้วยการไม่ยึดมั่นถือมั่นในสิ่งใดสิ่งหนึ่ง และการเห็นแจ้งในอริยสัจ 4.
การจะข้ามโอฆะทั้ง 4 ประการนี้ได้นั้น พระภิกษุสงฆ์ควรกระทำอริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ 8 เพื่อรู้ยิ่ง กำหนดรู้ สิ้นไป และละโอฆะเหล่านั้น.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| อวิชชาปหานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อาทิตตปริยายสูตร | พระพุทธเจ้า |
| โกฏฐิกอนิจจสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ตัณหาปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| ทุติยสารีปุตตโกฏฐิตสูตร | พระสารีบุตร |
| ญาณสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มาลุกยปุตตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อากิญจัญญายตนฌานปัญหาสูตร | พระมหาโมคคัลลานะ |
| นิพพานปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| อนิมิตตปัญหาสูตร | พระมหาโมคคัลลานะ |