จูฬทุกขักขันธสูตร

สรุปเนื้อหา จูฬทุกขักขันธสูตร โดยย่อ

จูฬทุกขักขันธสูตร (MN 13) เป็นพระสูตรในมัชฌิมนิกาย ที่พระพุทธเจ้าทรงตอบคำถามของพระมหานามะศากยะว่า ทำไมนักบวชที่เห็นโทษของกามแล้ว บางครั้งก็ยังประพฤติผิดหรือมีความยินดีในกามอยู่

พระพุทธเจ้าทรงเล่าถึงการโต้ตอบกับนิครนถ์นาฏบุตร (ศาสดาของศาสนาเชน) ที่เชื่อว่าความสุขเกิดจากการทรมานตนในอดีต และการทรมานตนในปัจจุบันจะนำไปสู่ความบริสุทธิ์ พระองค์ทรงชี้ว่าความสุขและทุกข์ที่แท้จริงไม่เป็นเช่นนั้น และทรงแสดงให้เห็นถึงความผิดพลาดในทิฏฐิของนิครนถ์.

หัวใจของพระสูตรอยู่ที่คำสอนเรื่อง "อัสสาทะ (ความเพลิดเพลินในกาม) อาทีนวะ (โทษหรือภัยของกาม) และนิสสรณะ (อุบายเครื่องออกไปจากกาม)" พระพุทธเจ้าทรงอธิบายว่า ตราบใดที่ยังไม่เห็น "นิสสรณะ" อย่างแจ่มแจ้ง บุคคลย่อมไม่อาจหลุดพ้นจากความยึดติดในกามได้

ดังนั้น แม้ผู้ปฏิบัติตระหนักถึงโทษของกาม แต่หากยังไม่เห็นทางออกหรือหนทางหลุดพ้นจากกามอย่างถ่องแท้ ความยินดีหรือความอยากในกามก็ยังคงเกิดขึ้นได้เป็นครั้งคราว เพราะอวิชชาและตัณหายังไม่ถูกถอนรากถอนโคน.