| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 12 |
| นิกาย | มัชฌิมนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระมหาโมคคัลลานะ |
| ผู้ฟัง | หมู่ภิกษุ |
| สถานที่ | เภสกฬาวัน |
| Link | อนุมานสูตร |
อนุมานสูตร ในมัชฌิมนิกาย เป็นพระสูตรที่พระมหาโมคคัลลานะแสดงธรรมเกี่ยวกับการพิจารณาตนเอง โดยเน้นการ "อนุมาน" หรือคาดคะเนว่าผู้อื่นจะมองเห็นและตัดสินเราอย่างไร จากสภาพจิตใจและการกระทำของเราเอง
แก่นของสูตรคือการให้ภิกษุ (และทุกคน) พิจารณาสังเกตว่าตนเองมีคุณสมบัติที่ไม่ดีงาม เช่น ความโกรธ ความผูกโกรธ ความลบหลู่ตีเสมอ ความริษยา ความตระหนี่ ความโอ้อวด ความเจ้าเล่ห์ ความหัวดื้อ เป็นต้น อยู่ในจิตใจหรือไม่
หากตรวจพบว่ามี ต้องละทิ้งสิ่งเหล่านั้น หากไม่มี ต้องรักษาจิตใจให้บริสุทธิ์ผ่องใสอยู่เสมอ เพื่อเป็นผู้ที่ได้รับคำยกย่องสรรเสริญจากเพื่อนพรหมจารีผู้รู้ทั้งหลาย และเจริญในธรรมยิ่งขึ้นไป.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| สัมมาทิฏฐิสูตร | พระสารีบุตร |
| มหาสติปัฏฐานสูตร ๑ | พระพุทธเจ้า |
| อลคัททูปมสูตร | พระพุทธเจ้า |
| รถวินีตสูตร | พระปุณณมันตานีบุตร |
| มหาโคสิงคสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สาเลยยกสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มหาเวทัลลสูตร | พระสารีบุตร |
| จูฬเวทัลลสูตร | ธัมมทินนาเถรี |
| โกสัมพิยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| จูฬโคปาลสูตร | พระพุทธเจ้า |