สุขินทรีย์ สุทธิกสูตร

สรุปเนื้อหา สุขินทรีย์ สุทธิกสูตร โดยย่อ

ในพระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มีพระสูตรหนึ่งชื่อว่า "สุทฺธิกสูตร" ซึ่งเป็นพระสูตรที่กล่าวถึง "อินทรีย์ ๕" อันได้แก่ สุขินทรีย์ (อินทรีย์คือสุขเวทนา), ทุกขินทรีย์ (อินทรีย์คือทุกขเวทนา), โสมนัสสินทรีย์ (อินทรีย์คือโสมนัสสเวทนา), โทมนัสสินทรีย์ (อินทรีย์คือโทมนัสสเวทนา), และอุเปกขินทรีย์ (อินทรีย์คืออุเบกขาเวทนา).

สุขินทรีย์ คือ ความสุขทางกาย ความสำราญทางกาย หรือเวทนาอันเป็นสุขสำราญ ที่เกิดจากการสัมผัสทางกาย. เมื่อภิกษุผู้ไม่ประมาท มีความเพียร และมีความเด็ดเดี่ยว ย่อมเกิดสุขินทรีย์ขึ้น ภิกษุนั้นย่อมรู้ชัดว่าสุขินทรีย์เกิดขึ้นแล้ว มีนิมิต มีเหตุ มีเครื่องปรุงแต่ง และมีปัจจัย. หากสุขินทรีย์ที่เกิดขึ้นดับไป ภิกษุนั้นย่อมเข้าถึงตติยฌาน ที่พระอริยเจ้าทั้งหลายสรรเสริญว่า เป็นผู้มีอุเบกขา มีสติ อยู่เป็นสุข.

พระสูตรนี้อธิบายว่า อินทรีย์ทั้ง ๕ นี้ ล้วนเกิดขึ้นอาศัยผัสสะเป็นที่ตั้ง. เมื่อผัสสะดับไป เวทนาที่เกิดจากผัสสะนั้น ย่อมดับไปตามไปด้วย เช่นเดียวกับการเสียดสีของไม้ ๒ อันที่ทำให้เกิดไฟ เมื่อแยกไม้ออกจากกัน ไฟก็ดับไป.

สังยุตตนิกาย เป็นชุมนุมพระสูตรที่จัดเข้าเป็นกลุ่มตามเรื่องที่เนื่องกัน หรือตามหัวข้อ โดยมีทั้งหมด 56 สังยุต. สุทธิกสูตรนี้อยู่ในอินทริยสังยุต ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของมหาวารวรรค.