| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 19 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | ท้าวสหัมบดีพรหม |
| สถานที่ | ตำบลอุรุเวลา |
| Link | สหัมปติพรหมสูตร |
สหัมปติพรหมสูตร เป็นพระสูตรที่ปรากฏในสังยุตตนิกาย มหาวารวรรค. สูตรนี้กล่าวถึงเหตุการณ์ภายหลังที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ ณ ใต้ต้นอชปาลนิโครธ ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ตำบลอุรุเวลา. ในขณะนั้น พระพุทธเจ้าทรงดำริถึงอินทรีย์ ๕ ประการ (คือ สัทธินทรีย์, วิริยินทรีย์, สตินทรีย์, สมาธินทรีย์, และปัญญินทรีย์) ซึ่งเมื่อเจริญทำให้มากแล้ว ย่อมนำไปสู่ความหลุดพ้นสู่อมตะ.
เมื่อท้าวสหัมบดีพรหมทราบความรำพึงของพระพุทธเจ้า จึงได้เสด็จลงมายังโลกมนุษย์ เพื่อทูลอาราธนาพระพุทธเจ้าให้แสดงธรรมโปรดสัตว์. ท้าวสหัมบดีพรหมได้ทูลว่า สัตว์โลกที่มีกิเลสเพียงเล็กน้อยยังมีอยู่มาก และขอให้พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมเพื่อเกื้อกูลแก่สัตว์เหล่านั้น. พระพุทธเจ้าทรงพิจารณาด้วยทิพยจักษุแล้ว ทรงเห็นจริงตามที่ท้าวสหัมบดีพรหมกล่าว จึงทรงรับที่จะแสดงธรรม.
ในสูตรนี้ยังกล่าวถึงอดีตชาติของท้าวสหัมบดีพรหมด้วยว่า ในสมัยพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์เคยเป็นภิกษุชื่อ "สหกะ" และได้บำเพ็ญอินทรีย์ ๕ ประการจนสำเร็จพรหมในพรหมโลก. การที่ท้าวสหัมบดีพรหมมาทูลอาราธนาพระพุทธเจ้าให้แสดงธรรมนี้ จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการประกาศพระศาสนา และนำไปสู่การสวดบทอาราธนาธรรม ซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติสืบมา.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ภิกขุนูปัสสยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ภัททิยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อุปวาณสูตร | พระอุปวาณะ |
| อินทรีย์ ปฐมวิภังคสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อริยมรรค นีวรณสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ทุติยโกฏิคามสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ทัฏฐัพพสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ทุติยอนาถปิณฑิกสูตร | พระอานนท์ |