ทุติยอนาถปิณฑิกสูตร

ทุติยอนาถปิณฑิกสูตร (SN 55.27) เล่าถึงเหตุการณ์เมื่อคฤหบดีอนาถปิณฑิกะล้มป่วยหนัก ได้ขอให้คนไปนิมนต์ท่านพระอานนท์มาเยี่ยมเยียนด้วยความเมตตา

เมื่อท่านพระอานนท์มาถึงและถามไถ่ถึงอาการป่วย อนาถปิณฑิกะได้ตอบว่าตนไม่สบายอย่างยิ่ง ความเจ็บปวดมีแต่จะเพิ่มขึ้น ไม่ได้ทุเลาลงเลย

ท่านพระอานนท์จึงกล่าวสอนว่า ปุถุชนผู้ไม่ได้รับการศึกษา ย่อมสะดุ้งหวาดกลัวต่อสิ่งที่รอคอยหลังความตาย เมื่อมีสิ่งสี่ประการนี้ในตน:

• ไม่เลื่อมใสในพระพุทธเจ้า
• ไม่เลื่อมใสในพระธรรม
• ไม่เลื่อมใสในพระสงฆ์
• มีศีลวิบัติ (ความประพฤติทุศีล)

ตรงกันข้าม พระอริยสาวกผู้มีการศึกษา ย่อมไม่สะดุ้งหวาดกลัวต่อสิ่งที่รอคอยหลังความตาย เมื่อมีสิ่งสี่ประการนี้ในตน:

• มีความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า
• มีความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม
• มีความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์
• มีศีลที่อริยะรักใคร่ ไม่ขาด ไม่ทะลุ ไม่ด่าง ไม่พร้อย เป็นไท ได้รับการยกย่องจากบัณฑิต ไม่ถูกตำหนิ และเป็นไปเพื่อสมาธิ

อนาถปิณฑิกะฟังแล้วตอบด้วยความมั่นใจว่า ตนไม่กลัวสิ่งใด เพราะมีความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ ครบถ้วน และไม่เห็นว่าตนได้ล่วงละเมิดสิกขาบทใด ๆ ที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้สำหรับคฤหัสถ์เลย

ท่านพระอานนท์จึงกล่าวชื่นชมอนาถปิณฑิกะว่า "คฤหบดี ท่านได้ประกาศโสดาปัตติผลแล้ว" ซึ่งเป็นการยืนยันว่าอนาถปิณฑิกะได้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันแล้ว เนื้อหาหลักของพระสูตรนี้เน้นย้ำถึง ความสำคัญของศรัทธาอันมั่นคงในพระรัตนตรัยและศีลอันบริสุทธิ์ ในการขจัดความหวาดกลัวต่อความตายและสัมปรายภพสำหรับผู้ปฏิบัติธรรม