| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 19 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | หมู่ภิกษุ |
| สถานที่ | |
| Link | พรหมจริโยคธสูตร |
พรหมจริโยคธสูตร เป็นหนึ่งในพระสูตรที่สำคัญของพระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค ซึ่งปรากฏอยู่ในพระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๙. ชื่อของพระสูตรนี้สามารถแปลได้ว่า "พระสูตรว่าด้วยพรหมจรรย์อันหยั่งลงในสุข" หรือ "พรหมจรรย์อันเป็นเครื่องดำเนินไปสู่ความสุข". พระสูตรนี้แสดงถึงการประพฤติพรหมจรรย์ที่นำไปสู่ความสุขอันเกษมและหนทางแห่งการบรรลุธรรมสูงสุด.
ใจความสำคัญของพรหมจริโยคธสูตรกล่าวถึงอริยสาวกผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ ซึ่งเป็นคุณสมบัติอันทำให้บุคคลนั้นเป็นพระโสดาบัน. การเป็นพระโสดาบันหมายถึงการเป็นผู้ที่ไม่ตกต่ำอีกต่อไป และมีความแน่นอนว่าจะตรัสรู้สัมโพธิในวันข้างหน้าอย่างเที่ยงแท้. แม้รายละเอียดของธรรม ๔ ประการจะไม่ได้ถูกระบุไว้อย่างครบถ้วนในข้อมูลสรุป แต่แก่นของพระสูตรนี้เน้นย้ำว่าการประกอบด้วยธรรมเหล่านี้เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้อริยสาวกบรรลุคุณธรรมขั้นต้นในพระพุทธศาสนา.
โดยทั่วไปแล้ว คุณสมบัติของพระโสดาบันซึ่งพระพุทธองค์ทรงแสดงไว้ มักเกี่ยวข้องกับการมีศรัทธาอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ (อเวจจัปปสาทะในพระรัตนตรัย) และการมีศีลที่บริสุทธิ์ (อริยกันตศีล). การหยั่งลงสู่พรหมจรรย์ในที่นี้จึงหมายถึงการดำเนินชีวิตอันประเสริฐตามหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งนำมาซึ่งความบริสุทธิ์ทางกาย วาจา และใจ.
พระสูตรนี้จึงเป็นเครื่องยืนยันถึงความสำคัญของการฝึกฝนตนเองตามหลักธรรม เพื่อเข้าถึงความเป็นอริยบุคคล. การประพฤติพรหมจรรย์ที่สมบูรณ์ ไม่ได้มุ่งหวังเพียงลาภสักการะหรือการสรรเสริญ แต่เพื่อการสำรวมระวัง เพื่อละ เพื่อคลายความกำหนัด และเพื่อดับกิเลสทั้งหลาย. ผู้ที่ดำเนินตามหนทางนี้ ชื่อว่ากระทำตามคำสั่งสอนของพระศาสดา และย่อมกระทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ในที่สุด.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ตถาคตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อุปาทานักขันธสูตร | พระพุทธเจ้า |
| โพชฌงค์ นิพพิทาสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เมตตาสหคตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สติปัฏฐาน สมัตตสูตร | พระอนุรุทธะ |
| กิมิลสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อริยมรรค อุปาทานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| นันทิยสูตร | พระพุทธเจ้า |