ปุณณมสูตร

สรุปเนื้อหา ปุณณมสูตร โดยย่อ

ปุณณมสูตร หรือ ปุณโณวาทสูตร เป็นพระสูตรในพระไตรปิฎก ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่พระปุณณะ เรื่องการดับทุกข์ด้วยการไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติดในอายตนะทั้ง ๖ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์.

หลักธรรมสำคัญในปุณณมสูตรคือ การที่ทุกข์เกิดขึ้นเพราะมีความเพลิดเพลินยินดีพอใจในอารมณ์ที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ. ในทางกลับกัน ทุกข์ย่อมดับไป เมื่อไม่เพลิดเพลิน ไม่เชยชม ไม่ยึดติดในอารมณ์เหล่านั้น. พระพุทธเจ้าทรงสอนให้พระปุณณะพิจารณาเห็นอายตนะทั้ง ๖ ว่าไม่ใช่ของเรา ไม่เป็นเรา และไม่ใช่ตัวตนของเรา เพื่อละความยึดติดและคลายทุกข์.

ปุณณมสูตรยังกล่าวถึง อุปาทานขันธ์ ๕ คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ว่ามีฉันทะ (ความพอใจ) เป็นมูล และความกำหนัดพอใจในอุปาทานขันธ์ ๕ นี้เองที่เป็นตัวอุปาทาน. เมื่อละฉันทราคะในอุปาทานขันธ์ ๕ ได้ ก็จะไม่มีอนุสัยคือความถือตัวว่าเป็นเรา หรือของเรา.