| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 18 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | พระอานนท์ |
| สถานที่ | |
| Link | เวทนา ปฐมอานันทสูตร |
ปฐมอานันทสูตรในสังยุตตนิกาย กล่าวถึงเวทนาในแง่มุมต่างๆ ผ่านบทสนทนาระหว่างพระพุทธเจ้ากับพระอานนท์ โดยมีประเด็นหลักดังนี้
๑. เวทนา ๓ ประการ: สุขเวทนา, ทุกขเวทนา, และอทุกขมสุขเวทนา (เวทนาที่ไม่ใช่สุข ไม่ใช่ทุกข์)
๒. ความเกิดขึ้นและความดับแห่งเวทนา: เวทนาเกิดขึ้นเพราะผัสสะ และดับไปเพราะผัสสะดับ
๓. ปฏิปทา (หนทาง) ที่ให้ถึงความดับแห่งเวทนา: คือ อริยมรรคมีองค์ 8
๔. คุณและโทษของเวทนา: คุณแห่งเวทนาคือ สุขโสมนัสที่เกิดขึ้น ส่วนโทษคือ ความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ และความแปรปรวน
๕. เครื่องสลัดออกจากเวทนา: คือ การกำจัดและการละซึ่งฉันทราคะ (ความกำหนัดยินดี) ในเวทนา
นอกจากนี้ ในปฐมอานันทสูตรยังกล่าวถึง อานาปานสติสมาธิ (การมีสติอยู่กับลมหายใจ) ว่าเป็นธรรมอันเป็นเอกที่เมื่อเจริญทำให้มากแล้ว ย่อมทำให้สติปัฏฐาน 4 บริบูรณ์, สติปัฏฐาน 4 ทำให้โพชฌงค์ 7 บริบูรณ์, และโพชฌงค์ 7 ทำให้วิชชาและวิมุตติบริบูรณ์
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| อวิชชาปหานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อาทิตตปริยายสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อรหัตตปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| สภิยกัจจานสูตร | พระสภิยกัจจานะ |
| ธัมมวาทีปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| ทุกขปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| นิพพานปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| ตัณหาปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| อวิชชาปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| อุทายิสูตร | พระอานนท์ |