ธัมมวาทีปัญหาสูตร

ธัมมวาทีปัญหาสูตร (สังยุตตนิกาย SN 38.3) เป็นพระสูตรที่บันทึกบทสนทนาระหว่างชัมพุขาทกปริพาชกกับพระสารีบุตร ณ หมู่บ้านนาลกคาม แคว้นมคธ.

ชัมพุขาทกปริพาชกได้เข้าเฝ้าพระสารีบุตรและสนทนาปราศรัยกันแล้ว จึงได้สอบถามคำถามสำคัญสามประการ พระสารีบุตรได้ให้คำตอบอย่างชัดเจนและลึกซึ้ง คำถามแรกคือ "ใครชื่อว่ากล่าวธรรมในโลก?" พระสารีบุตรตอบว่า "ผู้ใดแสดงธรรมเพื่อละราคะ โทสะ และโมหะ ผู้นั้นชื่อว่ากล่าวธรรมในโลก."

คำถามที่สองคือ "ใครชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติชอบในโลก?" พระสารีบุตรตอบว่า "ผู้ใดปฏิบัติเพื่อละราคะ โทสะ และโมหะ ผู้นั้นชื่อว่าเป็นผู้ปฏิบัติชอบในโลก."

และคำถามสุดท้าย "ใครชื่อว่าเป็นพระสุคตในโลก?" พระสารีบุตรตอบว่า "ผู้ใดละราคะได้แล้ว ตัดรากขาดแล้ว ทำให้ไม่กลับงอกขึ้นอีก ทำไม่ให้เกิดขึ้นอีก ผู้ใดละโทสะได้แล้ว ตัดรากขาดแล้ว ทำให้ไม่กลับงอกขึ้นอีก ทำไม่ให้เกิดขึ้นอีก ผู้ใดละโมหะได้แล้ว ตัดรากขาดแล้ว ทำให้ไม่กลับงอกขึ้นอีก ทำไม่ให้เกิดขึ้นอีก ผู้นั้นชื่อว่าเป็นพระสุคตในโลก."

จากนั้น ชัมพุขาทกปริพาชกได้สอบถามต่อไปว่า "มีมรรค (ทาง) หรือปฏิปทา (การปฏิบัติ) เพื่อการละราคะ โทสะ และโมหะเหล่านั้นหรือไม่?" พระสารีบุตรยืนยันว่า "มีอยู่" และอธิบายว่ามรรคปฏิปทานั้นคืออริยมรรคมีองค์แปดประการ อันได้แก่ สัมมาทิฏฐิ (ความเห็นชอบ), สัมมาสังกัปปะ (ความดำริชอบ), สัมมาวาจา (เจรจาชอบ), สัมมากัมมันตะ (ทำการงานชอบ), สัมมาอาชีวะ (เลี้ยงชีพชอบ), สัมมาวายามะ (ความเพียรชอบ), สัมมาสติ (ความระลึกชอบ) และสัมมาสมาธิ (ความตั้งมั่นชอบ). ชัมพุขาทกปริพาชกแสดงความชื่นชมว่านี่เป็นทางอันดี เป็นการปฏิบัติอันดีงามสำหรับการละราคะ โทสะ และโมหะ.