| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 19 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | หมู่ภิกษุ |
| สถานที่ | กรุงสาวัตถี |
| Link | อุปาทานักขันธสูตร |
อุปาทานักขันธสูตร ในสังยุตตนิกาย เป็นพระสูตรที่กล่าวถึง "อุปาทานขันธ์ ๕" ซึ่งหมายถึง ขันธ์ทั้ง ๕ ที่มีอุปาทาน หรือขันธ์อันเป็นที่ตั้งแห่งความยึดมั่นถือมั่น.
อุปาทานขันธ์ ๕ ประการ ได้แก่ รูปูปาทานขันธ์ (ขันธ์คือรูป), เวทนูปาทานขันธ์ (ขันธ์คือเวทนา), สัญญูปาทานขันธ์ (ขันธ์คือสัญญา), สังขารูปาทานขันธ์ (ขันธ์คือสังขาร), และวิญญาณูปาทานขันธ์ (ขันธ์คือวิญญาณ). พระพุทธองค์ทรงแสดงว่า "ว่าโดยย่อ อุปาทานขันธ์ทั้งห้า เป็นตัวทุกข์". การยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ ๕ เหล่านี้ เป็นต้นเหตุแห่งความทุกข์ทั้งมวล.
พระสูตรนี้ยังสอนให้เจริญสติปัฏฐาน ๔ ประการ เพื่อละอุปาทานขันธ์ ๕ ประการนี้. การพิจารณาอุปาทานขันธ์ ๕ โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นโรค เป็นดุจหัวฝี เป็นต้น จะนำไปสู่ความเข้าใจแจ้งในธรรม และความดับทุกข์ในที่สุด.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อโยนิโสมนสิการสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มหานามสูตร | พระพุทธเจ้า |
| โพชฌังคสูตร | พระพุทธเจ้า |
| จินตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อิทธิบาท ปุพพสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ทุติยวิตถารสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปเทสสูตร | พระอนุรุทธะ |
| อภยสูตร | พระพุทธเจ้า |