Pubbasutta

ปุพพสูตร

Before

ข้อมูลพระสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 19
นิกายสังยุตตนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรปุพพสูตร →

สรุปเนื้อหา ปุพพสูตร

ปุพพสูตรเริ่มต้นด้วยการเล่าถึงช่วงเวลาที่พระพุทธองค์ยังเป็นพระโพธิสัตว์ ก่อนการตรัสรู้ พระองค์ทรงใคร่ครวญถึงเหตุปัจจัยของการเจริญ อิทธิบาท 4 ซึ่งเป็นหนทางแห่งการพัฒนาพลังจิตและปัญญา เมื่อทรงพิจารณาแล้วจึงทรงพบว่า การเจริญอิทธิบาท 4 จะเกิดขึ้นได้เมื่อภิกษุพัฒนาสิ่งเหล่านี้:

  • อิทธิบาทอันประกอบด้วย ฉันทะ (ความพอใจ) และความเพียรพยายาม
  • อิทธิบาทอันประกอบด้วย วิริยะ (ความเพียร) และความเพียรพยายาม
  • อิทธิบาทอันประกอบด้วย จิตตะ (ความคิด) และความเพียรพยายาม
  • อิทธิบาทอันประกอบด้วย วิมังสา (การไตร่ตรอง) และความเพียรพยายาม

ในแต่ละกรณีนั้น ภิกษุจะต้องมีความคิดว่า ความพอใจ/ความเพียร/ความคิด/การไตร่ตรอง ของตนจะไม่ย่อหย่อนหรือตึงเครียดเกินไป ไม่หดหู่ภายในหรือฟุ้งซ่านภายนอก จากนั้นจึงบำเพ็ญเพียรโดยกำหนดรู้ทั้งส่วนหน้าส่วนหลัง ส่วนล่างส่วนบน และส่วนกลางวันส่วนกลางคืนให้เสมอกัน ด้วยวิธีนี้ จิตของภิกษุจะเปิดกว้าง ปราศจากเครื่องห่อหุ้ม และเต็มไปด้วย ความสว่างไสว

เมื่ออิทธิบาท 4 ได้รับการเจริญและทำให้มากแล้ว ภิกษุย่อมสามารถแสดงฤทธิ์ต่างๆ ได้อย่างอัศจรรย์ เช่น การเนรมิตกาย การเหาะเหินเดินอากาศ การเดินบนน้ำ การแทรกซึมผ่านกำแพง รวมถึงการได้ยินเสียงทิพย์ การรู้ใจผู้อื่น (ทั้งจิตที่มีราคะ/ไม่มีราคะ จิตหลุดพ้น/ไม่หลุดพ้น เป็นต้น) การระลึกชาติได้มากมาย การเห็นหมู่สัตว์เคลื่อนและจุติไปตามกรรม ด้วยตาทิพย์อันบริสุทธิ์เหนือมนุษย์ และท้ายที่สุด คือการบรรลุ เจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ อันเป็นความหลุดพ้นจากอาสวกิเลสทั้งปวงในปัจจุบันชาตินี้ด้วยตนเอง.

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-04-26
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka