นิโรธสูตร

สรุปเนื้อหา นิโรธสูตร โดยย่อ

นิโรธสูตรเป็นพระสูตรในพระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๙ สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค. ชื่อสูตรนี้สื่อถึง "ความดับ" ซึ่งในบริบททางพุทธศาสนา หมายถึงการดับทุกข์ หรือการดับตัณหา.

สาระสำคัญของนิโรธสูตรคือการแสดงถึงปฏิปทา (หนทางหรือข้อปฏิบัติ) ที่จะนำไปสู่ความดับแห่งตัณหา ซึ่งก็คือ "โพชฌงค์ ๗" อันประกอบด้วย สติสัมโพชฌงค์ สัมมาวิจารณ์สัมโพชฌงค์ วิริยสัมโพชฌงค์ ปีติสัมโพชฌงค์ ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ สมาธิสัมโพชฌงค์ และอุเบกขาสัมโพชฌงค์. การเจริญโพชฌงค์ ๗ นี้ จะต้องประกอบด้วยวิเวก (การอยู่ป่า หรือการปลีกตัว), วิราคะ (ความคลายกำหนัด) และนิโรธ (ความดับ) เพื่อมุ่งสู่การสละ.

ในอีกนัยหนึ่ง นิโรธสูตรยังกล่าวถึง "สัญญาเวทยิตนิโรธ" ซึ่งเป็นภาวะที่สัญญา (ความจำได้หมายรู้) และเวทนา (ความรู้สึก) ดับไป. มีการถกเถียงในอรรถกถาว่า ภิกษุผู้บรรลุอริยผล และเข้าถึงสัญญาเวทยิตนิโรธนี้ เมื่อกายแตกดับไปแล้วจะไปสู่ภพภูมิใด.

นอกจากนี้ ยังมี "กัมมนิโรธสูตร" ซึ่งกล่าวถึงกรรมเก่า กรรมใหม่ และความดับแห่งกรรม โดยชี้ว่าปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งกรรม คือ อริยมรรคมีองค์ ๘.