ปฐมภยเวรูปสันตสูตร

ปฐมภยเวรูปสันตสูตร (สูตรว่าด้วยอริยสาวกระงับภัยเวร สูตรที่ ๑) เป็นพระสูตรในสังยุตตนิกาย มหาวารวรรค ที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงแก่ท่านอนาถบิณฑิกคหบดี ณ กรุงสาวัตถี. พระสูตรนี้อธิบายถึงคุณสมบัติของอริยสาวกที่สามารถพยากรณ์ตนเองได้ว่าเป็นพระโสดาบัน คือ ผู้ที่สิ้นนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ภูมิแห่งเปรต อบาย ทุคติ และวินิบาตแล้ว มีความแน่นอนว่าจะตรัสรู้สัมโพธิในวันข้างหน้า.

การจะเป็นพระโสดาบันได้นั้น อริยสาวกต้องระงับภัยเวร ๕ ประการ ได้แก่ ภัยเวรที่เกิดจากการฆ่าสัตว์ การลักทรัพย์ การประพฤติผิดในกาม การพูดเท็จ และการเสพของมึนเมาอันเป็นเหตุแห่งความประมาท. พระพุทธองค์ตรัสว่า ผู้ที่กระทำกรรมเหล่านี้ ย่อมประสบภัยเวรและเสวยทุกข์โทมนัสทั้งในปัจจุบันและสัมปรายภพ แต่ผู้ที่เว้นขาดจากกรรมเหล่านั้น ย่อมระงับภัยเวรเหล่านั้นได้อย่างสิ้นเชิง ทำให้ปราศจากความหวาดกลัวและจิตใจเป็นสุข.

นอกจากนี้ อริยสาวกผู้นั้นยังต้องประกอบด้วยองค์แห่งการบรรลุโสดาบัน ๔ ประการ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือ ความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้า. และที่สำคัญยิ่งคือ การเห็นแจ้งแทงตลอดอริยญายธรรมด้วยปัญญา อริยญายธรรมในที่นี้หมายถึงมรรคพร้อมทั้งวิปัสสนา ซึ่งรวมถึงการเข้าใจหลักปฏิจจสมุปบาท.

เมื่ออริยสาวกได้ระงับภัยเวรทั้ง ๕ ประการนี้แล้ว ประกอบพร้อมด้วยองค์เครื่องบรรลุโสดาบัน ๔ ประการ และหยั่งรู้ในอริยญายธรรมด้วยปัญญา ก็ย่อมสามารถพยากรณ์ตนเองได้อย่างมั่นใจว่าได้เป็นพระโสดาบันแล้ว เป็นผู้ที่ไม่ตกต่ำ มีความเที่ยงแท้ที่จะบรรลุพระนิพพานต่อไป.