| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 19 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | หมู่ภิกษุ |
| สถานที่ | กรุงเวสาลี |
| Link | อัมพปาลิสูตร |
อัมพปาลิสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในหมวดสติปัฏฐานสังยุตแห่งสังยุตตนิกาย. พระสูตรนี้แสดงถึง "ทางเป็นที่ไปอันเอก" คือ สติปัฏฐาน 4 ประการ อันเป็นหนทางเดียวที่นำไปสู่ความบริสุทธิ์ การก้าวล่วงความโศก ความร่ำไร ความทุกข์ โทมนัส และเพื่อบรรลุญายธรรมอันนำไปสู่พระนิพพาน.
หลักธรรมสำคัญที่ปรากฏในอัมพปาลิสูตรคือ การพิจารณาเห็นกายในกาย เวทนาในเวทนา จิตในจิต และธรรมในธรรม โดยมีองค์ประกอบคือ ความเพียร สัมปชัญญะ และสติ เพื่อกำจัดอภิชฌา (ความเพ่งเล็งอยากได้) และโทมนัส (ความเศร้าหมองใจ) ในโลก. นอกจากนี้ ยังมีการกล่าวถึงการมีสัมปชัญญะในการดำเนินชีวิตประจำวัน เช่น การก้าวไป ถอยกลับ การกิน การดื่ม การนอน การตื่น การพูด และการนิ่ง.
ตามความเห็นในอรรถกถา ท่านพระอนุรุทธะและท่านพระสารีบุตรได้สนทนาธรรมกันในอัมพปาลีวัน ใกล้เมืองเวสาลี. ในอีกนัยหนึ่ง อัมพปาลิสูตร (Ambalatthika-rahulovada Sutta) เป็นพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่พระราหุล เกี่ยวกับการไม่พูดเท็จ การฝึกฝนตนเองด้วยการพิจารณาไตร่ตรองในการกระทำทางกาย วาจา และใจ เพื่อละเว้นอกุศลกรรมและสร้างกุศลกรรม. พระสูตรนี้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการสำรวจตรวจสอบการกระทำของตนเอง เปรียบเสมือนกระจกที่ใช้ส่องดูรูปร่างหน้าตา.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เมตตาสหคตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปฐมสิเนรุปัพพตราชสูตร | พระพุทธเจ้า |
| จินตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อภยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อิทธิบาท วิภังคสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ทุติยอนาถปิณฑิกสูตร | พระอานนท์ |
| ควัมปติสูตร | พระควัมปติ |
| ทุติยผลสูตร | พระพุทธเจ้า |