สติสูตรที่ ๒

สติสูตรที่ ๒ ในสังยุตตนิกาย มหาวารวรรค เป็นพระสูตรสำคัญที่พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลาย ณ อัมพปาลิวัน ใกล้กรุงเวสาลี โดยมีใจความหลักเน้นย้ำถึงการที่ภิกษุพึงเป็นผู้มีสติสัมปชัญญะอยู่เสมอ ซึ่งเป็นอนุศาสนี (คำสั่งสอน) ของพระองค์สำหรับภิกษุทั้งปวง

พระผู้มีพระภาคได้ทรงอธิบายความหมายของ "การเป็นผู้มีสติ" ไว้ว่า ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ย่อมพิจารณาเห็นกายในกายอยู่, พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่, พิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ และพิจารณาเห็นธรรมในธรรมอยู่ ด้วยความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌา (ความยินดี) และโทมนัส (ความไม่ยินดี) ในโลกเสียได้. นี่คือการเจริญสติปัฏฐานสี่ ซึ่งเป็นรากฐานของการปฏิบัติธรรมเพื่อความพ้นทุกข์

ส่วน "การเป็นผู้มีสัมปชัญญะ" นั้น หมายถึงการที่ภิกษุมีความรู้สึกตัวทั่วพร้อมในการกระทำทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นการก้าวไป การถอยกลับ การแลเหลียว การคู้เข้าเหยียดออก การทรงผ้าสังฆาฏิ บาตร และจีวร การฉัน การดื่ม การเคี้ยว การลิ้มรส การถ่ายอุจจาระปัสสาวะ การเดิน การยืน การนั่ง การนอน การตื่น การพูด และการนิ่ง. การมีสัมปชัญญะเช่นนี้ย่อมทำให้ภิกษุดำเนินชีวิตด้วยความตระหนักรู้ในทุกอิริยาบถ

สรุปได้ว่า สติสูตรที่ ๒ นี้ เป็นการย้ำเตือนถึงความสำคัญของการเจริญสติและสัมปชัญญะในชีวิตประจำวันของภิกษุ เพื่อเป็นเครื่องมือในการกำจัดกิเลสและบรรลุถึงความหลุดพ้นจากทุกข์. การประพฤติปฏิบัติตนตามคำสอนนี้จะนำไปสู่การมีชีวิตที่เปี่ยมด้วยความตื่นรู้ ไม่ประมาท และดำรงอยู่ในธรรมอย่างมั่นคง