| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 19 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | หมู่ภิกษุ |
| สถานที่ | กรุงเวสาลี |
| Link | สติสูตรที่ ๒ |
สติสูตรที่ ๒ ในสังยุตตนิกาย กล่าวถึงหลักธรรมเรื่อง "สติ" ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการปฏิบัติธรรม เพื่อนำไปสู่การหลุดพ้นจากทุกข์. พระพุทธเจ้าตรัสสอนภิกษุทั้งหลายว่า "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงเป็นผู้มีสติสัมปชัญญะอยู่ นี้เป็นอนุศาสนีของเราสำหรับเธอทั้งหลาย".
การเป็นผู้มีสติสัมปชัญญะ หมายถึงการมีสติระลึกรู้กายในกาย เวทนาในเวทนา จิตในจิต และธรรมในธรรม. โดยมีการพิจารณาตามความเป็นจริงของสิ่งเหล่านั้น เช่น การพิจารณาอิริยาบถต่างๆ ของกาย (เดิน ยืน นั่ง นอน), การรู้ตัวในการกระทำต่างๆ (ก้าวไป ถอยกลับ แล เหลียว กิน ดื่ม เคี้ยว ลิ้ม ถ่าย), การพิจารณาเวทนาที่เกิดขึ้นตามความเป็นจริง, การพิจารณาจิตที่ประกอบด้วยกิเลสหรือปราศจากกิเลส, และการพิจารณาธรรมต่างๆ เช่น นิวรณ์ 5 ขันธ์ 5 อายตนะ 12 โพชฌงค์ 7 อริยสัจ 4.
การเจริญสติปัฏฐาน 4 นี้มีเป้าหมายเพื่อละกิเลส คือ กำจัดอภิชฌา (ความเพ่งเล็งอยากได้) และโทมนัส (ความเสียใจ, ความเศร้าใจ) ในโลกเสียได้. เมื่อปฏิบัติบ่อยๆ จนเป็นพื้นฐานในการดำเนินชีวิต จะทำให้เกิดสติรู้ตัวตลอดเวลา ส่งผลให้สมาธิและปัญญาเกิดขึ้นตามมา ชีวิตจะไม่ตกอยู่ในความประมาท สามารถคิดแก้ไขอุปสรรคได้อย่างสำเร็จลุล่วง.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร | พระพุทธเจ้า |
| โอฆาทิสูตร | พระพุทธเจ้า |
| กัปปสหัสสสูตร | พระอนุรุทธะ |
| สมัตตสูตรที่ ๖ | พระพุทธเจ้า |
| ทุติยวิตถารสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อัมพปาลิสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปาจีนาทิสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เวสาลีสูตร | พระพุทธเจ้า |
| กามคุณสูตร | พระพุทธเจ้า |