| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 19 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | หมู่ภิกษุ |
| สถานที่ | แคว้นโกศล |
| Link | สติปัฏฐาน สาลสูตร |
สติปัฏฐาน สาลสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในสังยุตตนิกาย ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระไตรปิฎกฝ่ายพระพุทธศาสนาเถรวาท คำว่า "สติปัฏฐาน" หมายถึง การตั้งสติ หรือการมีสติเป็นที่ตั้ง ส่วน "สาลสูตร" อาจหมายถึงการแสดงธรรมที่ต้นสาลา หรือเป็นชื่อของสถานที่
โดยหลักการแล้ว สติปัฏฐาน 4 เป็นแนวทางการปฏิบัติภาวนาเพื่อการรู้แจ้งเห็นจริงในสิ่งทั้งปวง เป็นหนทางอันเอกเพื่อความบริสุทธิ์ของสัตว์โลก เพื่อก้าวล่วงความโศกเศร้าเสียใจ เพื่อดับทุกข์และโทมนัส เพื่อบรรลุธรรมอันถูกต้อง และเพื่อทำพระนิพพานให้แจ้ง แนวทางการปฏิบัตินี้ประกอบด้วยการพิจารณา 4 ประการ คือ กายานุปัสสนา (การพิจารณาเห็นกาย), เวทนานุปัสสนา (การพิจารณาเห็นเวทนา), จิตตานุปัสสนา (การพิจารณาเห็นจิต) และ ธัมมานุปัสสนา (การพิจารณาเห็นธรรม)
การปฏิบัติสติปัฏฐาน 4 นี้ อาศัยความเพียร สติ และปัญญา โดยเน้นการตั้งสติกำหนดรู้ในปัจจุบันขณะ ไม่ว่าจะพิจารณาไปในอิริยาบถต่างๆ การกำหนดลมหายใจ การรู้ทันเวทนาที่เกิดขึ้น การสังเกตอาการของจิต หรือการพิจารณาธรรมต่างๆ เช่น นิวรณ์ 5, ขันธ์ 5, อายตนะ 12, โพชฌงค์ 7, อริยสัจ 4 ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดการเห็นแจ้งในไตรลักษณ์ (อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา) อันจะนำไปสู่การละคลายความยึดติดในกิเลสทั้งปวง
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร | พระพุทธเจ้า |
| กุณฑลิยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อริยสัจ สัมมาสัมพุทธสูตร | พระพุทธเจ้า |
| จุนทสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปาติโมกขสังวรสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สติปัฏฐาน พาหิยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ทุติยภิกขุสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สุตนุสูตร | พระอนุรุทธะ |
| อิทธิบาท ปุพพสูตร | พระพุทธเจ้า |