สัมมาสัมพุทธสูตร

สัมมาสัมพุทธสูตร (SN 56.23) เป็นพระสูตรในสังยุตตนิกาย มหาวารวรรค ซึ่งกล่าวถึงเหตุผลที่พระตถาคตได้รับการขนานนามว่าเป็น "พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า" หรือพระพุทธเจ้าผู้ตรัสรู้ชอบด้วยพระองค์เอง

พระสูตรนี้เริ่มต้นขึ้นที่พระนครสาวัตถี พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสแก่ภิกษุทั้งหลายว่า อริยสัจ ๔ ประการนี้ มีความสำคัญอย่างยิ่ง อริยสัจ ๔ ประการนั้นได้แก่

• ทุกขอริยสัจ (ความจริงอันประเสริฐคือทุกข์)
• ทุกขสมุทัยอริยสัจ (ความจริงอันประเสริฐคือเหตุแห่งทุกข์)
• ทุกขนิโรธอริยสัจ (ความจริงอันประเสริฐคือความดับทุกข์)
• ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ (ความจริงอันประเสริฐคือข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์)

พระพุทธองค์ทรงอธิบายว่า เพราะพระตถาคตได้ตรัสรู้อริยสัจ ๔ ประการนี้ตามความเป็นจริง จึงได้รับการกล่าวขานว่าเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า การตรัสรู้อริยสัจ ๔ นี้เองที่เป็นหัวใจแห่งการบรรลุธรรมเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ดังนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงเน้นย้ำให้ภิกษุทั้งหลายพยายามทำความเพียรเพื่อทำความเข้าใจในอริยสัจ ๔ ประการนี้อย่างถ่องแท้ ไม่ว่าจะเป็น "นี้คือทุกข์" "นี้คือเหตุแห่งทุกข์" "นี้คือความดับทุกข์" และ "นี้คือทางไปสู่ความดับทุกข์" การทำความเพียรเพื่อเข้าใจอริยสัจ ๔ จึงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้ปฏิบัติธรรมเพื่อก้าวไปสู่ความหลุดพ้น.