สุตนุสูตร

สุตนุสูตร สังยุตตนิกาย SN52.3 เป็นพระสูตรที่ว่าด้วยการบรรลุ "มหาอภิญญา" หรือความรู้ยิ่งใหญ่ของพระอนุรุทธะ.

ครั้งหนึ่ง พระอนุรุทธะพำนักอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำสุตนุ ใกล้กรุงสาวัตถี ได้มีภิกษุหลายรูปเข้าไปสนทนากับท่าน หลังจากแลกเปลี่ยนคำทักทายปราศรัยกันแล้ว ภิกษุเหล่านั้นจึงสอบถามท่านพระอนุรุทธะว่า ท่านได้เจริญและกระทำให้มากซึ่งธรรมเหล่าไหน จึงบรรลุภาวะแห่งมหาอภิญญา.

พระอนุรุทธะได้ตอบว่า ท่านบรรลุมหาอภิญญาได้เพราะได้เจริญและกระทำให้มากซึ่ง "สติปัฏฐาน ๔" สติปัฏฐาน ๔ ประการนั้นได้แก่ การพิจารณาเห็นสิ่งต่อไปนี้อย่างต่อเนื่อง ด้วยความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ และสามารถกำจัดอภิชฌา (ความยินดีในอารมณ์ที่น่าใคร่) และโทมนัส (ความไม่พอใจในอารมณ์ที่ไม่น่าใคร่) ในโลกได้.

สติปัฏฐาน ๔ ประกอบด้วย:

• พิจารณาเห็นกายในกายอยู่ (กายานุปัสสนา)
• พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่ (เวทนานุปัสสนา)
• พิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ (จิตตานุปัสสนา)
• พิจารณาเห็นธรรมในธรรมอยู่ (ธัมมานุปัสสนา)

ท่านพระอนุรุทธะกล่าวทิ้งท้ายว่า เพราะการเจริญและกระทำให้มากซึ่งสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้เอง ท่านจึงสามารถรู้ธรรมอันเลวว่าเป็นธรรมเลว รู้ธรรมปานกลางว่าเป็นธรรมปานกลาง และรู้ธรรมอันประณีตว่าเป็นธรรมอันประณีตตามความเป็นจริงได้.