| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 19 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | หมู่ภิกษุ |
| สถานที่ | แคว้นสุมภะ |
| Link | ชนปทกัลยาณีสูตร |
ชนปทกัลยาณีสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในหมวดสังยุตตนิกาย. ชื่อของพระสูตรนี้มีความหมายว่า "หญิงงามแห่งแคว้น" ซึ่งหมายถึงหญิงสาวที่มีความงดงามเป็นที่เลื่องลือ.
ใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือ การเปรียบเทียบความงามของหญิงสาวกับความสำคัญของการมีสติ. ในพระสูตรนี้ พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบว่า แม้แต่หญิงงามแห่งแคว้นที่งดงามที่สุด ก็ไม่สามารถครอบครองหัวใจของผู้ชายที่ถูกยึดติดด้วยลาภสักการะ คำสรรเสริญเยินยอ และความพึงพอใจได้.
โดยนัยของอุปมานี้ หมายถึง การมีสติในการพิจารณาเห็นกาย (กายานุปัสสนาสติ) เปรียบเสมือนการถือถาดน้ำมันที่เต็มเปี่ยมซึ่งต้องประคองไว้ให้ดี มิให้หกหล่น แม้ท่ามกลางผู้คนมากมายที่กำลังชื่นชมยินดี หรือท่ามกลางอันตราย. หากขาดสติ เพียงทำน้ำมันหกแม้เพียงหยดเดียว ชีวิตก็อาจถึงแก่ความตายได้. ดังนั้น พระพุทธองค์จึงทรงสอนให้ภิกษุทั้งหลายหมั่นเจริญสติในกายนี้ให้มั่นคง เพื่อเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวและเป็นฐานในการปฏิบัติธรรมต่อไป.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สติปัฏฐาน สมัตตสูตร | พระอนุรุทธะ |
| มนุสสจุตินิรยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| วัตถสูตร | พระสารีบุตร |
| ปาติโมกขสังวรสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ภัททิยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ตติยสังขิตตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อัมพปาลิสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สติปัฏฐาน พาหิยสูตร | พระพุทธเจ้า |