จิรัฏฐิติสูตร

จิรัฏฐิติสูตร เป็นพระสูตรสำคัญที่ปรากฏอยู่ในพระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค หมวดสติปัฏฐานสังยุตต์ (พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๙) พระสูตรนี้กล่าวถึงปัจจัยที่ทำให้พระสัทธรรมดำรงอยู่ได้นานหรือไม่นานภายหลังที่พระพุทธองค์เสด็จปรินิพพานไปแล้ว

เรื่องราวในจิรัฏฐิติสูตรเริ่มต้นขึ้นเมื่อท่านพระภัททะได้เข้าสอบถามท่านพระอานนท์ว่า อะไรคือเหตุและปัจจัยที่ทำให้พระสัทธรรมดำรงอยู่ได้ไม่นาน และอะไรคือเหตุและปัจจัยที่ทำให้พระสัทธรรมดำรงอยู่ได้นาน ภายหลังจากที่พระตถาคตเสด็จปรินิพพานไปแล้ว

พระอานนท์ได้ตอบคำถามนี้โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการเจริญสติปัฏฐาน ๔ ประการ โดยระบุว่า หากบุคคลไม่เจริญ ไม่ทำให้มากซึ่งสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้ พระสัทธรรมก็จะดำรงอยู่ได้ไม่นาน แต่ในทางกลับกัน หากบุคคลได้เจริญ ได้ทำให้มากซึ่งสติปัฏฐาน ๔ เหล่านี้ พระสัทธรรมก็จะสามารถดำรงอยู่ได้นาน

สติปัฏฐาน ๔ ประการที่พระอานนท์กล่าวถึงได้แก่ การพิจารณาเห็นกายในกาย, การพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลาย, การพิจารณาเห็นจิตในจิต, และการพิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลาย โดยภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ย่อมพิจารณาเห็นสิ่งเหล่านี้อยู่ด้วยความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้สำเร็จ ดังนั้น สาระสำคัญของจิรัฏฐิติสูตรจึงอยู่ที่การเน้นย้ำว่า การปฏิบัติและเจริญสติปัฏฐาน ๔ อย่างต่อเนื่องและทั่วถึงเป็นกุญแจสำคัญในการธำรงรักษาพระสัทธรรมให้ยั่งยืนในโลก.