อินทรีย์ ทุติยวิภังคสูตร

สรุปเนื้อหา อินทรีย์ ทุติยวิภังคสูตร โดยย่อ

ทุติยวิภังคสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในสังยุตตนิกาย มหาวารวรรค. พระสูตรนี้ว่าด้วยการจำแนกอินทรีย์ ๕ ประการ ซึ่งได้แก่ สัทธินทรีย์, วิริยินทรีย์, สตินทรีย์, สมาธินทรีย์ และปัญญินทรีย์.

ในทุติยวิภังคสูตร ได้อธิบายความหมายของแต่ละอินทรีย์ไว้ดังนี้:

• สัทธินทรีย์ คือความเชื่อในพระปัญญาตรัสรู้ของพระตถาคต.
• วิริยินทรีย์ คือความเพียรเพื่อละอกุศลธรรมและเข้าถึงกุศลธรรม มีความเข้มแข็ง บากบั่น ไม่ทอดทิ้งกุศลธรรม.
• สตินทรีย์ คือความเป็นผู้มีสติ ระลึกนึกถึงสิ่งที่ทำหรือได้พูดไว้อย่างยิ่งยวด พิจารณาเห็นกายในกาย เวทนาในเวทนา จิตในจิต และธรรมในธรรม.
• สมาธินทรีย์ คือการสงบจากกามและอกุศลธรรม เข้าถึงฌานสมาบัติต่างๆ.
• ปัญญินทรีย์ คือปัญญาอันเป็นเครื่องรักษาตน หรือปัญญาที่เป็นอุปการะแก่สติ.

นอกจากนี้ ทุติยวิภังคสูตรยังเกี่ยวข้องกับแนวคิดเรื่องสังโยชน์ ซึ่งเป็นกิเลสเครื่องผูกมัดสัตว์ไว้ในภพ. ในพระสูตรบางบทในสังยุตตนิกาย เช่น ทุติยสังโยชนสูตร ได้กล่าวถึงการดับสังโยชน์เพื่อความดับแห่งกองทุกข์.