| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 19 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | หมู่ภิกษุ |
| สถานที่ | แคว้นโกศล |
| Link | อินทรีย์ สาลสูตร |
สังยุตตนิกาย เป็นชุมนุมพระสูตรลำดับที่สามจากห้าหมวดของพระสุตตันตปิฎก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระไตรปิฎก อันเป็นคัมภีร์รวบรวมพระธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนาเถรวาท. คำว่า "สังยุตตะ" หมายถึง การรวบรวมเข้าเป็นกลุ่ม หรือหมวดหมู่. สังยุตตนิกายแบ่งออกเป็น 5 วรรคใหญ่ๆ ได้แก่ สคาถวรรค, นิทานวรรค, ขันธวารวรรค, สฬายตนวรรค และมหาวรรค. แต่ละวรรคยังแบ่งย่อยออกไปอีกเป็นสังยุต (หมวด) ตามหัวข้อ หรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง.
สำหรับ "สาลสูตร" นั้น แม้จะไม่มีการกล่าวถึงในผลการค้นหาโดยตรง แต่การอ้างอิงถึง "ปรินิพพานสูตร" ที่เกิดขึ้นใน "ราวป่าสาละ" (ยมกสาลานํ) บ่งชี้ถึงสถานที่อันเป็นสักขีพยานแห่งพุทธกิจสุดท้าย. ในบริบทของสังยุตตนิกาย ซึ่งรวบรวมคำสอนที่เกี่ยวข้องกัน สาลสูตร อาจเป็นส่วนหนึ่งที่เน้นย้ำถึงความสำคัญของการไม่ประมาทในธรรม (อัปปมาทธรรม) ดังที่ปรากฏในโอวาทสุดท้ายของพระพุทธเจ้า.
ใจความสำคัญของสังยุตตนิกาย โดยรวมคือการจัดหมวดหมู่พระสูตรที่มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกัน หรืออธิบายหลักธรรมเดียวกันในแง่มุมต่างๆ เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษาและทำความเข้าใจ. ตัวอย่างเช่น สคาถวรรค (เล่ม 15) รวบรวมคาถาภาษิตที่ตรัสกับบุคคลต่างๆ เช่น เทวดา มาร พราหมณ์ และพระเจ้าโกศล. นิทานวรรค (เล่ม 16) ว่าด้วยเหตุปัจจัย หรือหลักปฏิจจสมุปบาทเป็นส่วนใหญ่. ขันธวารวรรค (เล่ม 17) ว่าด้วยเรื่องขันธ์ 5 ในแง่มุมต่างๆ. สฬายตนวรรค (เล่ม 18) ว่าด้วยอายตนะ 6. และมหาวรรค (เล่ม 19) ว่าด้วยโพธิปักขิยธรรม 37 ประการ.
การศึกษาพระสูตรในสังยุตตนิกาย ช่วยให้เห็นภาพรวมของคำสอนในแต่ละหมวดหมู่ และเข้าใจถึงความเชื่อมโยงของธรรมะต่างๆ ได้อย่างลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น. การรวบรวมธรรมะลักษณะนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ผู้ศึกษาเข้าถึงแก่นแท้ของพระธรรมคำสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อิทธิบาท โมคคัลลานสูตร | พระมหาโมคคัลลานะ |
| ตถาคตสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อินทรีย์ โสตาปันนสูตร | พระพุทธเจ้า |
| โอรัมภาคิยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อนุสยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อุทธัมภาคิยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| กิมิลสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อริยมรรค อุปาทานสูตร | พระพุทธเจ้า |