ภัททิยสูตร

สรุปเนื้อหา ภัททิยสูตร โดยย่อ

ภัททิยสูตรในสังยุตตนิกายนั้น อาจทำให้เกิดความสับสนได้เนื่องจากมีพระสูตรหลายแห่งที่กล่าวถึงบุคคลชื่อ "ภัททิยะ" หรือ "ภัททาลิ" แต่เมื่อเจาะจงที่ "ภัททิยสูตร" ในสังยุตตนิกาย โดยอ้างอิงจากพระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย จะพบว่ามีการกล่าวถึงท่านภัททิยะใน ฆฏิการสูตรที่ ๔ ซึ่งอยู่ในสังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวปุตตสังยุตต์ นานาติตถิยวรรค

สังยุตตนิกาย หรือ "หมวดคำสอนรวบรวมจัดเข้าเป็นกลุ่ม" เป็นส่วนที่สามในห้าหมวดของพระสุตตันตปิฎก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระไตรปิฎกของพระพุทธศาสนาเถรวาท พระสูตรในสังยุตตนิกายจะถูกจัดกลุ่มเข้าเป็นสังยุตต์ (บท) ตามหัวข้อธรรม บุคคล หรือเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกัน โดยแบ่งออกเป็น ๕ วรรคใหญ่ ได้แก่ สคาถวรรค, นิทานวรรค, ขันธวารวรรค, สฬายตนวรรค และมหาวรรค

สำหรับ ฆฏิการสูตรที่ ๔ ว่าด้วยฆฏิการเทพบุตร นี้ เป็นพระสูตรที่ฆฏิการเทพบุตรได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาค ณ ที่สมควร แล้วกล่าวคาถาพรรณนาถึงภิกษุ ๗ รูป ที่ได้บังเกิดในพรหมโลกชั้นอวิหา เป็นผู้หลุดพ้น สิ้นราคะและโทสะแล้ว และได้ข้ามพ้นตัณหาที่ซ่านไปในโลกได้ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสถามว่าภิกษุเหล่านั้นคือใครบ้างที่ได้ข้ามพ้นบ่วงความตายอันข้ามได้ยาก ละทิ้งกายมนุษย์และก้าวล่วงโยคะอันเป็นทิพย์ได้

ฆฏิการเทพบุตรได้กราบทูลว่า ภิกษุเหล่านั้นคือ ท่านอุปกะ ท่านผลคัณฑะ ท่านปุกกุสาติ และอีก ๔ รูปคือ ท่านภัททิยะ ท่านขัณฑเทวะ ท่านพหุทันตี และท่านสิงคิยะ ภิกษุทั้งเจ็ดรูปนี้ได้ละทิ้งกายมนุษย์และก้าวล่วงโยคะอันเป็นทิพย์ได้ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสถามต่อว่า ท่านผู้ฉลาดมักกล่าวสรรเสริญภิกษุผู้ละบ่วงมารได้แล้วเหล่านั้น ภิกษุเหล่านั้นรู้ธรรมของใครเล่าจึงตัดเครื่องผูกคือภพได้

ฆฏิการเทพบุตรทูลตอบว่า ภิกษุเหล่านั้นรู้ธรรมของผู้ใด ผู้นั้นมิใช่ใครอื่นนอกจากพระผู้มีพระภาค และนอกจากคำสั่งสอนของพระองค์ ท่านเหล่านั้นรู้ธรรมอันเป็นที่ดับไม่เหลือแห่งนามรูปแล้ว จึงตัดเครื่องผูกคือภพได้ พระสูตรนี้จึงเน้นย้ำถึงการบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ของภิกษุเหล่านี้ รวมถึงท่านภัททิยะ โดยอาศัยคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งเป็นการข้ามพ้นจากวัฏสงสารและเครื่องผูกรัดทั้งปวง