รูปาวจรจิต 15 ประเภท

ภาพรวม · Overview

รูปาวจรจิต 15 ประเภท

รูปาวจรจิตคือจิตที่เป็นรูปฌาน พ้นจากกามและมีบัญญัติเป็นอารมณ์ แบ่งตามระดับรูปฌานได้ 5 ระดับ ตั้งแต่ปฐมฌานถึงปัญจมฌาน และแบ่งตามชาติเป็นรูปาวจรกุศลจิต 5 รูปาวจรวิบากจิต 5 และรูปาวจรกิริยาจิต 5 รวมทั้งหมด 15 ประเภท

อ่านอภิธัมมัตถสังคหะ อ่านปรมัตถทีปนี

การจำแนก · Classification

องค์ประกอบของรูปาวจรจิต 15

รูปาวจรกุศลจิต 5

Fine-Material Wholesome Consciousness

จิตที่เกิดจากการเจริญสมถกรรมฐานจนถึงอัปปนาสมาธิระดับรูปฌาน มีบัญญัติเป็นอารมณ์ แบ่งตามระดับฌานเป็นปฐมฌานถึงปัญจมฌาน และสามารถเป็นปัจจัยให้รูปาวจรวิบากจิตเกิดในภพหน้าเมื่อฌานยังไม่เสื่อม

ฌานจิต มหัคคตจิต

รูปาวจรวิบากจิต 5

Fine-Material Resultant Consciousness

จิตที่เป็นผลของรูปาวจรกุศลจิตที่เกิดในขณะเข้าอัปปนาสมาธิระดับรูปฌาน ทำกิจปฏิสนธิและภวังค์ในรูปภูมิ มี 5 ประเภทตามระดับฌาน โดยรูปาวจรกุศลจิตแต่ละระดับส่งผลเป็นรูปาวจรวิบากจิตในระดับเดียวกัน

วิบากจิต ปฏิสนธิจิต ภวังคจิต

รูปาวจรกิริยาจิต 5

Fine-Material Functional Consciousness

จิตที่เกิดกับพระอรหันต์ขณะเข้าอัปปนาสมาธิระดับรูปฌาน มี 5 ประเภทตามระดับฌานเช่นเดียวกับรูปาวจรกุศลจิต แต่เมื่อเกิดขึ้นแล้วไม่เป็นปัจจัยให้เกิดรูปาวจรวิบากจิต นำปฏิสนธิในภายหน้า

กิริยาจิต

พระอภิธรรม · Related Texts