เขมกสูตร

สรุปเนื้อหา เขมกสูตร โดยย่อ

เขมกสูตรเป็นพระสูตรที่อยู่ในหมวดสังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค. พระสูตรนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาอุปาทานขันธ์ 5 ว่าไม่มีในตน หรือมีในตนหรือไม่.

ในเขมกสูตรมีเหตุการณ์ที่ภิกษุผู้เป็นพระเถระได้ให้พระทาสกะไปเยี่ยมพระเขมกะซึ่งอาพาธอยู่ และถามถึงความเห็นของพระเขมกะเกี่ยวกับอุปาทานขันธ์ 5 ว่าเป็น "ตน" หรือ "สิ่งที่เนื่องด้วยตน" หรือไม่. พระเขมกะตอบว่า ท่านไม่เห็นสิ่งใดในอุปาทานขันธ์ 5 ว่าเป็นตน หรือมีในตนเลย. จากการสนทนานี้ ทำให้ภิกษุผู้เถระ 60 รูป และพระเขมกะ บรรลุอรหัตตผล.

นอกจากนี้ เขมกสูตรยังสอนให้พิจารณาความเกิดขึ้นและความดับไปในอุปาทานขันธ์ 5 ซึ่งเป็นหนทางสู่การละมานะ ทิฏฐิ และอนุสัยที่ละเอียดในอุปาทานขันธ์.

ในบริบทที่กว้างขึ้น คำว่า "เขมะ" ในภาษาบาลี แปลว่า "เกษม" หรือ "ความไม่สะดุ้ง". อโนตตาปีสูตร ซึ่งอยู่ในหมวดสังยุตตนิกาย นิทานวรรค ก็กล่าวถึงความไม่สะดุ้งกลัวต่อความชั่ว และการบรรลุธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะ. สัลลัตถสูตร ซึ่งกล่าวถึงความแตกต่างระหว่างผู้ที่ได้สดับแล้วและผู้ที่ไม่ได้สดับ เมื่อประสบกับทุกขเวทนา ผู้ได้สดับแล้วจะเสวยเวทนาทางกายเท่านั้น ไม่เศร้าโศกเดือดร้อน ซึ่งถือเป็นความไม่สะดุ้ง.