Ignorance
อวิชชาสูตร (SN22.113) เป็นพระสูตรที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอธิบายความหมายของ อวิชชา หรือความไม่รู้แจ้ง ให้แก่พระภิกษุรูปหนึ่ง ณ เมืองสาวัตถี
พระภิกษุรูปนั้นได้เข้าไปเฝ้าพระพุทธองค์และกราบทูลถามว่า “พระองค์ผู้เจริญ คำว่า ‘อวิชชา’ นั้นคืออะไร? และบุคคลที่เรียกว่า ‘ผู้ไม่รู้อวิชชา’ นั้นเป็นอย่างไร?”
พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสตอบว่า “ดูกรภิกษุ อวิชชา คือเมื่อปุถุชนผู้ไร้การศึกษา ย่อมไม่เข้าใจอย่างถ่องแท้ในสิ่งต่อไปนี้:
“การที่บุคคลไม่เข้าใจในขันธ์ ๕ (รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ) ทั้งในส่วนของเหตุเกิด ความดับ และแนวทางปฏิบัติให้ถึงความดับนี้เอง ที่เรียกว่าอวิชชา และบุคคลผู้ที่มีความไม่รู้อย่างนี้แล ที่เรียกว่า ‘ผู้ไม่รู้อวิชชา’ หรือ ‘คนโง่’ หมายถึง ผู้ที่ไม่เห็นแจ้งตามความเป็นจริง”
พระสูตรนี้จึงเน้นย้ำว่า อวิชชาไม่ใช่แค่ความไม่รู้ทั่วไป แต่คือความไม่รู้แจ้งในธรรมชาติของขันธ์ ๕ อันเป็นองค์ประกอบของชีวิต ไม่เข้าใจในความเป็นไปของมัน ทั้งการเกิดขึ้น การตั้งอยู่ และการดับไป รวมถึงหนทางที่จะนำไปสู่การพ้นจากสิ่งเหล่านั้น การเข้าใจในสิ่งเหล่านี้อย่างถ่องแท้คือการก้าวพ้นจากอวิชชา.
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →