สรุปเนื้อหา อุเปกขาสูตร โดยย่อ
อุเปกขาสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในสังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพระสุตตันตปิฎก ในพระสูตรนี้ ท่านพระอานนท์ได้สนทนากับท่านพระสารีบุตรเกี่ยวกับธรรมที่ท่านพระสารีบุตรปฏิบัติอยู่ จนทราบว่าท่านพระสารีบุตรได้เข้าถึงจตุตถฌาน ซึ่งเป็นฌานที่ไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข เพราะละสุขและทุกข์ รวมถึงดับโสมนัสและโทมนัสก่อนๆ ได้แล้ว โดยมีอุเบกขาเป็นเหตุให้สติบริสุทธิ์ ความหมายของอุเบกขาในทางพระพุทธศาสนาคือ ความวางเฉย หรือความวางใจเป็นกลาง ไม่เอนเอียงด้วยความชอบหรือความชัง ไม่ใช่การวางเฉยแบบไม่แยแส แต่เป็นการใช้ปัญญาพิจารณาเห็นผลตามเหตุผล และปฏิบัติไปตามธรรม ลักษณะของผู้มีอุเบกขาคือเป็นผู้มีสติ หนักแน่น ยุติธรรม และรักษาความเป็นกลางได้ อุเบกขามีหลายประเภท เช่น ฉฬังคุเปกขา (อุเบกขาในอายตนะ 6) พรหมวิหารุเปกขา (อุเบกขาในพรหมวิหาร 4) และสังขารุเปกขา (อุเบกขาในสังขาร) เป็นต้น
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-02-27