| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 18 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | หมู่ภิกษุ |
| สถานที่ | กรุงสาวัตถี |
| Link | พาหิรานิจจสูตร |
พาหิราสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในพระไตรปิฎก สังยุตตนิกาย มีอยู่หลายพระสูตรที่ชื่อว่า พาหิยสูตร แต่โดยทั่วไปมักหมายถึงพระสูตรที่กล่าวถึงพาหิยะ ทารุจีริยะ.
เนื้อหาหลักของพาหิราสูตรกล่าวถึง พาหิยะ ทารุจีริยะ ซึ่งเป็นกุลบุตรผู้เคร่งครัดในวัตรปฏิบัติ แต่ยังมีความเห็นผิดสำคัญว่าตนเป็นพระอรหันต์แล้ว. ต่อมา ได้รับการชี้นำจากเทวดาผู้เป็นสหายในอดีตชาติ ให้ไปเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าเพื่อทรงแสดงธรรม. พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมแก่ท่านโดยย่อ ด้วยคาถาว่า "เมื่อเห็น สักว่าเห็น เมื่อได้ยิน สักว่าได้ยิน เมื่อได้กลิ่น สักว่าได้กลิ่น เมื่อลิ้มรส สักว่าได้ลิ้มรส เมื่อสัมผัสทางกาย สักว่าได้สัมผัส เมื่อรู้แจ้งธรรมารมณ์ ก็สักว่าได้รู้แจ้ง แล้ว "เธอ" จักไม่มี เมื่อใด "เธอ" ไม่มี เมื่อนั้นเธอก็ไม่ปรากฏในโลกนี้, ไม่ปรากฏในโลกอื่น, ไม่ปรากฏในระหว่างแห่งโลกทั้งสอง : นั่นแหละ คือที่สุดแห่งทุกข์". เพียงแค่ได้สดับพระธรรมเทศนานี้ พาหิยะ ทารุจีริยะ ก็ได้บรรลุพระอรหัตในทันที.
นอกจากนี้ พาหิราสูตรยังกล่าวถึงหลักธรรมเบื้องต้นในการปฏิบัติธรรม คือ การมีศีลที่บริสุทธิ์ และความเห็นที่ถูกต้อง ซึ่งเป็นพื้นฐานในการเจริญสติปัฏฐาน 4 ต่อไป.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| อวิชชาปหานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อาทิตตปริยายสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ทุกขปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| สังขธมสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มาตุคามสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เวทนาปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| ตติยัชฌานปัญหาสูตร | พระมหาโมคคัลลานะ |
| สัญโญชนปหานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| เขมาสูตร | เขมาภิกษุณี |
| ภวปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |