มาตุคามสูตร

มาตุคามสูตร (SN37.1) กล่าวถึงปัจจัยห้าประการที่ทำให้สตรีเป็นที่พึงปรารถนาหรือไม่เป็นที่พึงปรารถนาอย่างยิ่งสำหรับบุรุษ โดยเนื้อหาเป็นการนำเสนอภาพรวมของคุณสมบัติทั้งภายนอกและภายในที่ส่งผลต่อความสัมพันธ์และการยอมรับในสังคมตามมุมมองทางโลก

พระสูตรนี้ได้อธิบายถึงลักษณะของสตรีที่ ไม่เป็นที่พึงปรารถนาอย่างยิ่ง สำหรับบุรุษ ซึ่งมีอยู่ห้าประการด้วยกัน ได้แก่:

• เธอ ไม่งาม คือไม่มีรูปร่างหน้าตาที่น่าดึงดูดใจ
• เธอ ไม่มีทรัพย์ คือไม่มีฐานะทางเศรษฐกิจหรือทรัพย์สินที่เพียงพอ
• เธอ ไม่มีศีล คือไม่มีความประพฤติที่ดีงาม ไม่ซื่อสัตย์สุจริต
• เธอ เป็นผู้เกียจคร้าน คือไม่กระตือรือร้นในการทำงานหรือการใช้ชีวิต
• เธอ ไม่ให้กำเนิดบุตร คือไม่มีความสามารถหรือไม่ได้ให้กำเนิดทายาท

เมื่อสตรีมีคุณสมบัติทั้งห้าประการนี้ ถือเป็นสิ่งที่ทำให้เธอไม่เป็นที่ปรารถนาอย่างยิ่งสำหรับบุรุษ

ในทางกลับกัน พระสูตรยังได้กล่าวถึงลักษณะของสตรีที่ เป็นที่พึงปรารถนาอย่างยิ่ง สำหรับบุรุษ ซึ่งประกอบด้วยปัจจัยห้าประการเช่นกัน ได้แก่:

• เธอ งาม คือมีรูปร่างหน้าตาที่น่าดึงดูดใจ
• เธอ มีทรัพย์ คือมีฐานะทางเศรษฐกิจที่ดี มีทรัพย์สิน
• เธอ มีศีล คือมีความประพฤติดีงาม ซื่อสัตย์สุจริต
• เธอ เป็นผู้เฉลียวฉลาดและไม่เกียจคร้าน คือมีความสามารถ มีไหวพริบ และมีความขยันหมั่นเพียรในการดำเนินชีวิต
• เธอ ให้กำเนิดบุตร คือสามารถให้กำเนิดทายาทได้

เมื่อสตรีมีคุณสมบัติทั้งห้าประการนี้ ถือเป็นสิ่งที่ทำให้เธอเป็นที่พึงปรารถนาอย่างยิ่งสำหรับบุรุษ

โดยสรุป มาตุคามสูตรนี้ได้แสดงให้เห็นถึงคุณค่าที่สังคมในยุคนั้นให้ความสำคัญกับสตรี ทั้งในด้านรูปกาย ฐานะทางสังคม คุณธรรมส่วนบุคคล ความสามารถในการทำงาน และบทบาทในการสืบทอดวงศ์ตระกูล ซึ่งเป็นมุมมองทางโลกที่สะท้อนถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อความสัมพันธ์และการดำรงชีวิตร่วมกันในสังคม.