| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 18 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระสารีบุตร |
| ผู้ฟัง | ชัมพุขาทกปริพาชก |
| สถานที่ | แคว้นมคธ |
| Link | สักกายปัญหาสูตร |
สักกายปัญหาสูตร เป็นพระสูตรหนึ่งในพระไตรปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค. พระสูตรนี้แสดงถึงความหมายของ "สักกายะ" ตามแนวทางของอริยสัจ 4.
คำว่า "สักกายะ" ในที่นี้ หมายถึง อุปาทานขันธ์ 5 ได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ที่เป็นที่ตั้งแห่งความยึดมั่นถือมั่น.
"สักกายสมุทัย" คือ เหตุแห่งทุกข์ หรือสาเหตุที่ทำให้เกิดสักกายะ หมายถึง ตัณหาอันเป็นเหตุให้เกิดในภพใหม่ ประกอบด้วย กามตัณหา (ความทะยานอยากในกามคุณ), ภวตัณหา (ความทะยานอยากในภพ) และ วิภวตัณหา (ความทะยานอยากในความไม่มีภพ).
"สักกายนิโรธ" คือ ความดับทุกข์ หรือความดับแห่งสักกายะ หมายถึง ความดับสนิทของตัณหา อันเกิดจากการคลายกำหนัด การสละ การปล่อยวาง และการไม่ยึดมั่นถือมั่น.
"สักกายนิโรธคามินีปฏิปทา" คือ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับแห่งสักกายะ หมายถึง อริยมรรคมีองค์ 8 ประการ ได้แก่ สัมมาทิฏฐิ (ความเห็นชอบ), สัมมาสังกัปปะ (ความดำริชอบ), สัมมาวาจา (การพูดจาชอบ), สัมมากัมมันตะ (การทำการงานชอบ), สัมมาอาชีวะ (การเลี้ยงชีวิตชอบ), สัมมาวายามะ (ความเพียรชอบ), สัมมาสติ (ความระลึกชอบ) และสัมมาสมาธิ (ความตั้งมั่นชอบ).
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| อวิชชาปหานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อาทิตตปริยายสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อากิญจัญญายตนฌานปัญหาสูตร | พระมหาโมคคัลลานะ |
| อาทิตตสูตรที่ ๖ | พระพุทธเจ้า |
| ตัณหาปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| วิญญาณัญจายตนฌานปัญหาสูตร | พระมหาโมคคัลลานะ |
| โลกสมุทยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อุทายิสูตร | พระอานนท์ |
| อากาสานัญจายตนฌานปัญหาสูตร | พระมหาโมคคัลลานะ |
| อุปาทานปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |