| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 18 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | จิตตคหบดี |
| ผู้ฟัง | นิครนถ์ นาฏบุตร |
| สถานที่ | เมืองมัจฉิกาสัณฑ์ |
| Link | นิคัณฐนาฏปุตตสูตร |
นิคัณฐนาฏปุตตสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในสังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค. เนื้อหาส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการสนทนาระหว่างจิตตคฤหบดีกับนิครนถ์นาฏบุตร.
ในสูตรนี้ จิตตคฤหบดีได้กล่าวถึงความเชื่อของตนเกี่ยวกับสมาธิที่ไม่มีวิตกวิจาร และความดับของวิตกวิจาร ซึ่งนิครนถ์นาฏบุตรได้แสดงความเห็นที่แตกต่างออกไป โดยเปรียบเทียบว่าการเข้าใจว่าวิตกวิจารดับได้นั้น เหมือนกับการพยายามกั้นลมด้วยข่าย หรือกั้นแม่น้ำคงคาด้วยฝ่ามือ.
นอกจากนี้ยังมีการถกเถียงถึงความประณีตกว่าระหว่าง "ญาณ" และ "ศรัทธา" โดยจิตตคฤหบดีได้ยืนยันว่าตนเองไม่เชื่อสมณะหรือพราหมณ์ใดๆ ในเรื่องสมาธิที่ไม่มีวิตกวิจารและความดับแห่งวิตกวิจาร เนื่องจากตนเองได้เข้าถึงฌานต่างๆ ตามที่ได้เรียนรู้มา.
สังยุตตนิกายโดยรวม เป็นชุมนุมพระสูตรที่รวบรวมคำสอนที่จัดเข้าเป็นกลุ่มตามเนื้อหาที่คล้ายคลึงกัน. มีจำนวนพระสูตรประมาณ 2,752 สูตร.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| อวิชชาปหานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อาทิตตปริยายสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สักกายปัญหาสูตร | พระสารีบุตร |
| ปัญจสิขสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ราหุโลวาทสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ฉันนสูตรที่ ๔ | พระสารีบุตร |
| อากิญจัญญายตนฌานปัญหาสูตร | พระมหาโมคคัลลานะ |
| ทุกขสมุทยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ราธอนิจจสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มณิจูฬกสูตร | พระพุทธเจ้า |