คันธภกสูตร

สรุปเนื้อหา คันธภกสูตร โดยย่อ

คันธภกสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในสังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค. ในสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคทรงแสดงเหตุเกิดและเหตุดับแห่งทุกข์แก่คันธภกะ นายบ้านแห่งอุรุเวลกัปปะ นิคม.

ใจความสำคัญของสูตรนี้คือ ทุกข์ทั้งปวงเกิดขึ้นเพราะ "ฉันทะ" หรือความพอใจ ความรัก ความยินดีเป็นมูลเหตุ. เมื่อมีฉันทะในสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เมื่อสิ่งนั้นเกิดความเปลี่ยนแปลง ไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง หรือสูญเสียไป ก็จะก่อให้เกิดความโศก ความร่ำไร ความทุกข์ และความโทมนัส.

พระผู้มีพระภาคทรงยกตัวอย่างเปรียบเทียบ โดยถามคันธภกะว่า หากมีคนในอุรุเวลกัปปะนิคมถูกประหาร ถูกจองจำ หรือถูกตำหนิ จะเกิดความทุกข์หรือไม่ ซึ่งคันธภกะก็ตอบว่าเกิด. พระองค์จึงทรงชี้ให้เห็นว่าที่ทุกข์เกิดขึ้นเพราะคันธภกะมีความผูกพัน มีฉันทะในคนเหล่านั้น ส่วนกรณีที่ทุกข์ไม่เกิดขึ้น ก็เพราะไม่มีฉันทะ.

พระองค์ทรงสรุปว่า ทุกข์ทั้งในอดีตและอนาคต ล้วนมีฉันทะเป็นมูลเหตุ หากจะดับทุกข์ ก็ต้องละฉันทะนั้นเสีย.