| พระไตรปิฎก | เล่มที่ 19 |
| นิกาย | สังยุตตนิกาย |
| ผู้แสดงธรรม | พระพุทธเจ้า |
| ผู้ฟัง | อภัยราชกุมาร |
| สถานที่ | ภูเขาคิชฌกูฏ กรุงราชคฤห์ |
| Link | อภยสูตร |
อภยสูตร เป็นพระสูตรที่อยู่ในสังยุตตนิกาย นิทานวรรค อภิสมัยสังยุตต์ พระสูตรนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาอาหาร การบริโภคอาหาร และการสำรวมอินทรีย์ ซึ่งเป็นไปเพื่อประโยชน์สูงสุดคือพระอรหัต.
ในอรรถกถา สังยุตตนิกาย ได้กล่าวถึงอภยสูตร (อาจหมายถึงปุตตมังสสูตร ซึ่งอยู่ในหมวดเดียวกัน) ว่า พระพุทธเจ้าทรงเห็นภิกษุบางรูปบริโภคอาหารโดยไม่พิจารณา จึงทรงแสดงโทษของการบริโภคอาหารโดยไม่สำรวม และทรงเน้นย้ำถึงความสำคัญของการพิจารณาปัจจัย 4 ก่อนบริโภค. การพิจารณาอาหารนี้เป็นการปฏิบัติเพื่อเป็น "กระจกธรรม" เป็นข้อสังวร และเป็นขอบเขตให้ภิกษุในอนาคตได้ระลึกและปฏิบัติ.
นอกจากนี้ อภยสูตรยังอาจเกี่ยวข้องกับหลักธรรมอื่นๆ ที่ปรากฏในสังยุตตนิกาย เช่น ปฏิจจสมุปบาท ซึ่งเป็นธรรมที่เป็นต้นเหตุแห่งการเกิดและการดับทุกข์ และสังคีติสูตร ซึ่งเป็นการรวบรวมหลักธรรมประเภทต่างๆ เช่น สติปัฏฐาน 4, สัมมัปปธาน 4, อิทธิบาท 4 และอาหาร 4.
| พระสูตร | ผู้แสดงธรรม |
|---|---|
| ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร | พระพุทธเจ้า |
| มนุสสจุตินิรยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อริฏฐสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปฐมภิกขุสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อปารสูตร | พระพุทธเจ้า |
| อริยมรรค อุปาทานสูตร | พระพุทธเจ้า |
| นันทิยสูตร | พระพุทธเจ้า |
| ปาติโมกขสังวรสูตร | พระพุทธเจ้า |
| สมัตตสูตรที่ ๖ | พระพุทธเจ้า |