มหัปผลสูตร

สรุปเนื้อหา มหัปผลสูตร โดยย่อ

มหัปผลสูตร หรือที่รู้จักกันในชื่อ "มหาปรินิพพานสูตร" (Mahāparinibbāna Sutta) นั้น แท้จริงแล้วเป็นพระสูตรที่ 16 ในหมวดทีฆนิกาย แห่งพระสุตตันตปิฎก ไม่ได้อยู่ในสังยุตตนิกายตามที่ระบุไว้ สังยุตตนิกายเป็นหมวดที่รวบรวมพระสูตรขนาดสั้นและจัดเป็นกลุ่มๆ ตามหัวข้อธรรมหรือบุคคลที่เกี่ยวข้อง แต่สำหรับมหาปรินิพพานสูตรนี้ ถือเป็นพระสูตรที่ยาวที่สุดในพระไตรปิฎกภาษาบาลี และเป็นบันทึกทางชีวประวัติที่ละเอียดที่สุดเกี่ยวกับช่วงสุดท้ายแห่งพระชนม์ชีพของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ใจความสำคัญของมหาปรินิพพานสูตร เริ่มต้นด้วยการที่พระพุทธองค์ทรงประทับอยู่ที่กรุงราชคฤห์ และมีการกล่าวถึงพราหมณ์วัสสการะ ผู้เป็นมหาอำมาตย์ของพระเจ้าอชาตศัตรู ได้เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าเพื่อปรึกษาเรื่องการโจมตีวัชชีชนบท พระพุทธองค์ได้ทรงแสดงหลัก "อปริหานิยธรรม 7 ประการ" ที่ทำให้วัชชีชนบทเจริญและไม่อาจถูกทำลายได้

หลังจากนั้น พระพุทธองค์ได้ทรงจาริกไปยังสถานที่ต่างๆ และประทานโอวาทแก่ภิกษุสงฆ์เป็นระยะๆ ในช่วงนี้ พระองค์ได้ทรงประกาศปลงอายุสังขาร ณ ปาวาลเจดีย์ เมืองเวสาลี โดยที่พระอานนท์ไม่ได้ทูลอาราธนาให้ทรงดำรงพระชนม์ชีพอยู่ต่อ ซึ่งเป็นเหตุให้พระอานนท์เสียใจในภายหลัง พระพุทธองค์ยังได้ทรงย้ำเตือนภิกษุทั้งหลายให้ "จงเป็นที่พึ่งแห่งตน จงมีธรรมเป็นที่พึ่ง อย่ามีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง" และให้หมั่นประพฤติปฏิบัติธรรม

ในช่วงสุดท้ายของการจาริก พระพุทธองค์ทรงรับอาหารบิณฑบาตจากนายจุนทะ กัมมาบุตร ณ เมืองปาวา ซึ่งทำให้อาพาธหนัก แต่พระองค์ก็ทรงอดกลั้นและเสด็จต่อไปยังเมืองกุสินารา ณ สาลวโนทยานของเหล่ามัลลกษัตริย์ พระองค์ได้ประทานปัจฉิมโอวาทแก่ภิกษุสงฆ์ว่า "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา ขอให้พวกเธอจงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อมเถิด" หลังจากนั้นก็ทรงเสด็จดับขันธปรินิพพานอย่างสงบ ในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ ขณะพระชนมายุ 80 พรรษา

เหตุการณ์หลังพุทธปรินิพพาน รวมถึงการถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ และการแบ่งพระบรมสารีริกธาตุแก่กษัตริย์และมหาชนจากแคว้นต่างๆ เพื่อนำไปประดิษฐานในเจดีย์ก็ถูกบันทึกไว้อย่างละเอียดในพระสูตรนี้